အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကျန်းမာရေး

နေ့စဉ်နဲ့ အမျှ အသက်ရှူနေရတဲ့အတွက် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းလေး ကျန်းမာနေဖို့ဆိုတာ အရေးကြီးပါတယ်။ ကျန်းမာတဲ့ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းစနစ် လေး ဖြစ်ဖို့ ဘယ်လိုတွေ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမလဲဆိုတာ မျှဝေပေးလိုပါတယ်။ အသက်ရှူလမ်းကြောင်း က ဘာတာဝန်တွေ လုပ်ပေးလဲ။ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းစနစ် က လေထဲက အောက်ဆီဂျင်ကို ရှူပြီး သွေးထဲကို ထည့်ပေးတယ်။ သွေးထဲက ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်ကို ဖယ်ရှားပြီး လေထုထဲကို ပြန်စွန့်ထုတ်ပေးတယ်။ ဒါကြောင့် အသက်ရှင်နေနိုင်တာပါ။ ကိုယ်ထဲကို ဝင်လာမယ့် ပိုးမွှားတွေ၊ ဖုန်တွေ၊ အမှုန်တွေကို ချောင်းဆိုး၊ နှာချေပြီး ရှင်းထုတ်ပေးတယ်။ ချွဲတွေနဲ့ ကပ်ပြီး ရှင်းလင်းပေးတယ်။ ရှူလိုက်တဲ့ လေကို ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ သဟဇာတဖြစ်အောင် ပူနွေးစွတ်စိုစေတယ်။ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းလေး နေမကောင်းဖြစ်တဲ့အခါ ဒီလို တာဝန်တွေကို ထမ်းရွက်နေတဲ့အတွက် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းစနစ် နေမကောင်းဖြစ်တဲ့အခါ ပြင်ပက ရောဂါပိုးတွေ ဝင်လာမှာပါ။ သာမန် နှာစေး၊ […]

ဝေဒနာတစ်ခုခံစားရတဲ့အခါ တချို့သောလက္ခဏာတွေက ခဏစောင့်ကြည့်လို့ရတယ်။ ဆေးသိပ်ကုစရာမလိုဘဲ သူ့ဟာသူသက်သာသွားတာတွေ ရှိတယ်။ တချို့လက္ခဏာတွေကျတော့ အိမ်တွင်းနည်းလမ်းတွေနဲ့ ပျောက်ကင်းသွားတာရှိတယ်။ တချို့လက္ခဏာတွေကျတော့ မြန်နိုင်သမျှ မြန်မြန်ဆရာဝန်နဲ့ ပြသပြီး ကုသမှုခံယူမှ နောက်ဆက်တွဲတွေ မခံစားရဘဲ သက်သာလာနိုင်တာတွေ ရှိတယ်။ ဒီလိုလက္ခဏာတွေက ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ စနစ်တိုင်း စနစ်တိုင်းမှာ ရှိပါတယ်။ အရေးကြီးလက္ခဏာတွေလို့ ခေါ်ပါတယ်။ ခုပြောမှာက အသက်ရှူလမ်းကြောင်းရဲ့ အရေးကြီးလက္ခဏာတွေပါ။ ဒီလက္ခဏာတွေရှိနေရင် ဆရာဝန်နဲ့ ပြသဖို့ ဝန်မလေးပါနဲ့။ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းစနစ်ရဲ့ အရေးပေါ်လက္ခဏာများ နာတာရှည်ချောင်းဆိုး ချောင်းဆိုးတာက ရက်ပိုင်းလောက် မဟုတ်ဘဲ လနဲ့ချီနေပြီဆိုရင် ဒါဟာ နာတာရှည်ချောင်းဆိုးလို့ သတ်မှတ်ပါတယ်။ ၈ပတ်နဲ့အထက် ဆိုးတဲ့ ချောင်းတွေပေါ့။ ဒါဆိုရင်တော့ သလိပ်ပါပါ မပါပါ ဆရာဝန်နဲ့ ပြသင့်ပါတယ်။ သင့်အသက်ရှူလမ်းကြောင်းမှာ ရောဂါတစ်ခုခုရှိနေပါပြီ။ မောတာ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်လို့၊ အထပ်မြင့်တွေ တက်လို့ မောတာက သာမန်ပါပဲ။ ဒီလိုမဟုတ်ဘဲ […]

လူနာတွေကို ကုသတဲ့ နေရာမှာ ဆရာဝန်တွေ အနေနဲ့ တိကျတဲ့ ရောဂါကို အဖြေထုတ်နိုင်ဖို့အတွက် ရောဂါရာဇဝင်မေးမြန်န်းတာ၊ စမ်းသပ်တာ၊ လိုအပ်တဲ့ ဆေးစစ်ချက်တွေ ပြုလုပ်ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် လူနာပြောတဲ့ ရောဂါရာဇဝင်ဟာ သိပ်ကို အရေးကြီးပါတယ်။လူနာပြောတဲ့အပေါ်မူတည်ပြီး ရောဂါက ဘယ်နားမှာ ဖြစ်နိုင်မလဲဆိုတာ ခန့်မှန်းရတာပါ။ ခုလည်း ဒီလိုပါပဲ။ လူနာက ဒီလက္ခဏာတွေ ခံစားရပါတယ်လို့ ပြောလာပြီဆိုရင် ယေဘုယျအားဖြင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်း မှာ ရောဂါတစ်ခုခုရှိနေတာ ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုပြီး ကောက်ချက်ချရပါတယ်။ ဒီလက္ခဏာတွေ ရှိနေရင် သင့်အသက်ရှူလမ်းကြောင်းမှာ ပြဿနာရှိနေပါပြီ မောတာ မောတာဆိုတာရဲ့ ရင်းမြစ်က အောက်ဆီဂျင်မလုံလောက်လို့ပါပဲ။ အသက်ရှူမဝတာကြောင့်ပေါ့။ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းမှာ ရောဂါရှိနေတဲ့ လူနာတော်တော်များများဟာ ဒီပြဿနာနဲ့ လာတတ်ပါတယ်။ မောတယ်ဆိုတာ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းရောဂါတစ်ခုတည်းကြောင့်တော့ မဟုတ်ပါဘူး။ နှလုံးကြောင့်လည်း မောနိုင်တယ်၊ ရင်ဘတ်ကြွက်သားတွေ နာနေလို့ အသက်မရှူနိုင်ဘဲ မောတာရှိမယ်။ […]

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပတ်ဝန်းကျင် လေထုညစ်ညမ်းမှုတွေ၊ အိမ်တွင်းလေထုညစ်ညမ်းမှုတွေ၊ ဆေးလိပ်သောက်သူတွေ များတဲ့အတွက် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းရောဂါ တွေလည်း အဖြစ်များပါတယ်။ CDCရဲ့ အဆိုအရဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အဖြစ်အများဆုံး ရောဂါ ၁၀ခုမှာ နာတာရှည် လေပြွန်ကျဉ်းရောဂါက ထိပ်ဆုံးမှာ ရှိနေပြီး အသက်ရှူလမ်းကြောင်း အောက်ပိုင်း ရောင်ရမ်းတာက နံပါတ် ၆၊ ပန်းနာရင်ကြပ်က နံပါတ် ၇နဲ့ တီဘီက နံပါတ် ၉နေရာမှာ ရှိနေပါတယ်။ ဒီရောဂါတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ လူအများသိထားသင့်တာလေးတွေကို နည်းနည်းစီ မျှဝေပေးပါ့မယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အဖြစ်အများဆုံး အသက်ရှူလမ်းကြောင်းရောဂါ များ နာတာရှည် လေပြွန်ကျဉ်းရောဂါ  Chronic obstructive pulmonary disease အတိုကောက် COPDလို့ ခေါ်တဲ့ ဒီရောဂါ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ထိပ်သီးရောဂါပါတဲ့။ သူ့မှာ နာတာရှည် လေပြွန်ရောင်တာ (chronic bronchitis)ရယ်၊ လေအိတ်ကျယ်တာ (emphysema)ရယ်ဆိုပြီး […]

ပန်းနာရင်ကြပ် သမားတွေရဲ့ ၃၀ရာနှုန်းကနေ ၇၀ရာနှုန်းလောက်ဟာ နေ့ဘက်ထက် ညဘက်မှာ ပိုပြီးရင်ကျပ်တတ်ကြပါတယ်။ ညဘက်မှာ ရင်ကြပ်ခြင်း၊ အမောထဖောက်ခြင်းတို့ဟာ နေ့ဘက်ထက်စာရင် ပိုပြီးကသိကအောက်ဖြစ်စေမယ့်အပြင် တချို့လူတွေအတွက်ဆို ချက်ချင်းကုသမှုခံယူဖို့လိုအပ်စေပါတယ်။ ညဘက်မှာ ပန်းနာရင်ကြပ်ထဖောက်ခြင်းကို ဖြစ်စေတဲ့အကြောင်းရင်းများကတော့ (၁) ဓာတ်မတည့်မှုဖြစ်စေသောအရာများနှင့် ထိတွေ့မှုများခြင်း ဓာတ်မတည့်စေသောအရာဟာ အိပ်ရာပေါ်က ကြမ်းပိုးဖြစ်နိုင်သလို အခန်းထဲမှာရှိနေတဲ့ ဖုန်မှုန့်နှင့် ကြောင်အမွေးတွေလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ သင့်အနေနှင့် ညအိပ်ချိန်မှာ အနည်းဆုံး၇နာရီလောက်တော့ အခန်းထဲမှာ နေဖြစ်နေတဲ့အတွက် မိမိအခန်းထဲမှာ ခုနကလို ဓာတ်မတည့်စေတဲ့အရာတွေရှိနေရင်တော့ သင်အိပ်ပျော်ဖို့ကြိုးစားချိန်မှာပဲ အသက်ရှူကျပ်ခြင်းနှင့် အသက်ရှူစဉ် တရွီရွီအသံများမြည်လာခြင်းတို့ကို ကြုံတွေ့ရနိုင်ပါတယ်။ (၂) ပက်လက်အိပ်စက်ပုံကြောင့် အစာအိမ်အက်ဆစ်များအထက်သို့ ဆန်တက်ခြင်း ပက်လက်အိပ်တဲ့အခါမှာ အစာအိမ်တွင်းရှိ အက်ဆစ်တွေဟာ အစာရေမျိုကနေတဆင့်အထက်သို့ဆန်တက်ပြီးနောက် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းတွင်းသို့ ဝင်မိပြီး ချောင်းဆိုးစေပါတယ်။ ဒီလို အစာအိမ်အက်ဆစ်တွေဟာ လေပြွန်တွေကို ကျုံ့စေပြီး အသက်ရှူကျပ်စေပါသေးတယ်။ (၃) နှာခေါင်းအနောက်ဖက်ကနေ နှာရည်ကျခြင်း သင်လဲလျောင်းစဉ်မှာ နှာခေါင်းအတွင်းရှိနှာရည်တွေဟာ လည်ချောင်းတွေထဲ စီးဆင်းစေပြီး […]

ခုကာလ နေထိုင်မကောင်းရင်တောင် နေမကောင်းဘူးလို့ ကျယ်ကျယ် မညည်းတွားရဲဘူး။ အကြောင်းကတော့ ဖျားနာနိုင်တဲ့ အကြောင်းအရင်း အမျိုးမျိုး ရှိပေမယ့် ဖျားတယ်ဆိုရင် လူအများ သတ်မှတ်လိုက်တာက ကိုဗစ်လေလားဆိုတဲ့ ခန့်မှန်းမှုကိုး။ ဒီလိုဆိုတော့ ဖျားနေရင်တောင် အသံမထွက်ရဲဘူးလေ။ ကိုယ်တိုင်လည်း ငါ ကိုဗစ်များ အကူးခံရတာလားဆိုပြီး စိုးရိမ်နေတော့တာပေါ့။ တကယ်က အဖျားရှိတာ၊ နေမကောင်းတာက ကိုဗစ်ကြောင့် မဟုတ်တဲ့ အခြား အကြောင်းအရင်းတွေကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒီကာလမှာဆိုရင် ရာသီတုပ်ကွေး ရှိနိုင်သလို သာမန်ဖျားနာတာမျိုးလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဖျားတိုင်း ကိုဗစ်မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီတော့ ဖျားနာတဲ့အခါ ကိုဗစ်သံသယလူနာရယ်လို့ အထင်မှား မခံရစေဖို့ ဘယ်လိုအချက်လေးတွေကို လိုက်နာရမလဲဆိုတာ ဆောင်းပါးလေးကနေတဆင့် ပြောပြပေးသွားမယ်နော်။ ဖျားနေပြီဆို မြန်မြန် သက်သာစေဖို့ လူတစ်ယောက်ကို ဖျားစေနိုင်တဲ့ အကြောင်းအရင်းတွေ အများကြီးပါ။ ကိုဗစ်ကြောင့် ဖျားနိုင်သလို စိတ်ဖိစီးတာ၊ ပင်ပန်းမှုဒဏ်၊ ရာသီတုပ်ကွေးဗိုင်းရပ်စတာတွေကြောင့်လည်း […]

ကိုယ်ခံအားစနစ်ဆိုတာ ဘာလဲ။ ပြင်ပကနေ အကြောင်းအမျိုးမျိုးနဲ့ ဘက်တီးရီးယားပိုးတွေ၊ မှိုပိုးတွေ၊ ကပ်ပါးပိုးကောင်တွေ၊ ဗိုင်းရပ်စ်တွေဟာ ကျွန်တော်တို့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲကို ဝင်ရောက်လာတတ်ပါတယ်။ ဒီပိုးတွေဟာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို တိုက်ခိုက်ပြီး ဖျားနာစေနိုင်တယ်၊ အားအင်ကုန်ခမ်းစေတယ်၊ အလုပ်တာဝန်တွေ ပျက်ယွင်းစေတယ်၊ ရောဂါတွေ ဖြစ်စေတယ်၊ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါတွေရဲ့ လုပ်ဆောင်နှုန်းကိုလည်း နှေးကွေးစေတယ်၊ ဒါ့အပြင် စောစောစီးစီး သေဆုံးနိုင်သည်အထိ ဒုက္ခပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒီလို မဖြစ်ရအောင် ကာကွယ်ပေးဖို့အတွက် ကိုယ်ခံအားစနစ်က ကြံ့ခိုင်နေဖို့လိုပါတယ်။ ခန္ဓာကိုယ် နေရာအနှံ့မှာ ရှိတဲ့ ကိုယ်ခံအားစနစ်တွင်းက ဆဲလ်များ၊ တစ်ရှူးများဟာ ခန္ဓာကိုယ်ထဲကို ဝင်လာသမျှ ရောဂါပိုးတွေကို ခုခံပေးတယ်၊ ရောဂါပိုးတွေ ထပ်ပြီး ပွားများခြင်းမရှိအောင် ထိန်းချုပ်တယ်၊ ရောဂါပိုးတွေရဲ့ ဆဲလ်နံရံတွေကို ဖျက်ဆီးပြီး အားလျော့စေပါတယ်။ ဒီအတွက် ကိုယ်ခံအားစနစ်ဟာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ ကျန်းမာရေးအတွက် မရှိမဖြစ် အခန်းကဏ္ဍကနေ […]

မိုးရွာတာ စိပ်ပြီး ရာသီဥတုလေးလည်း အေးလာတဲ့အခါကျတော့ ခန္ဓာကိုယ်က အပရိက နာဖျားမှုလေးတွေ ဖြစ်လာတာပေါ့။ ဒီထဲမှာ ချောင်းဆိုးတာလည်း တစ်ခုအပါအဝင်ပါပဲ။ ချောင်းခြောက်ဆိုးတဲ့သူလည်း ရှိသလို ချွဲထတဲ့သူလည်း ရှိတာပေါ့။ ဒီလိုအချိန်မှာ ဆေးရုံ ဆေးခန်း မသွားချင်သေးဘူးဆိုရင် အိမ်မှာတင် သက်သာအောင် ဘယ်လိုလုပ်နိုင်မလဲ။ နည်းလမ်းကောင်းလေးတွေ မျှဝေပေးလိုပါတယ်။ ချောင်းဆိုးခြင်းအတွက် အိမ်တွင်းနည်းလမ်းများ ပျားရည် ပျားရည်စစ်စစ် တစ်ဇွန်း၊ နှစ်ဇွန်းလောက် သောက်ပေးတာက ပိုးတွေကို သေစေပြီး ချောင်းဆိုးတာကို သက်သာစေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တစ်နှစ်အောက် ကလေးတွေကိုတော့ ပျားရည်မတိုက်ပါနဲ့။ အခန့်မသင့်ရင် အဆိပ်သင့်တတ်ပါတယ်။ အရည်ပူပူလေးတွေ သောက်ပေးပါ။ ရေနွေးကြမ်းတွေ၊ စွပ်ပြုတ်ပူပူလေးတွေ နှစ်သက်ရာ သောက်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ဘာမှမရှိရင်တောင် ရေနွေးအဖြူကို ပူပူလေး သောက်ပေးပါ။ တစ်နေကုန် တစိမ့်စိမ့်သောက်နေတာက လည်ချောင်းထဲက ချွဲတွေပျော်စေသလို ချောင်းဆိုးရလွန်းလို့ လည်ချောင်းနာတာကိုလည်း သက်သာစေပါတယ်။ […]