ကျန်းမာပျော်ရွှင်သော လိင်မှုဘဝလမ်းညွှန်

ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်း၏ စစ်တမ်းများအရ အသက် ၁၅ နှစ်အောက် ကလေး ၃.၂ သန်းသည် AIDS ရောဂါ ရှိနေသည်ဟု ၂၀၁၃ ရလဒ်များက ဖော်ပြနေပါသည်။ HIV ရောဂါပိုးသည် AIDS ဖြစ်စေနိုင်သော ရောဂါပိုး ဖြစ်ပါသည်။ ကျန်းမာရေးကိုလည်း ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ကလေးများတွင် ဖြစ်ပါသည်။ ကလေးများကို မည်သို့ ကာကွယ်သင့်သည်ကို ဖော်ပြပါမည်။ ရောဂါပိုးရှိသော ကလေးများသည် မိခင်မှကလေးသို့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်၊ မွေးစဉ်၊ နို့တိုက်ချိန်များတွင် ကူးစက်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ တခြားသော ဖြစ်လေ့ဖြစ်ထ သိပ်မရှိသော အကြောင်းရင်းများမှာ - • သွေးသွင်းခြင်း - ကလေးများသည် ရောဂါပိုးရှိသော သွေး၊ သန့်စင်ထားခြင်း မရှိသောသွေးများကို သွင်းမိပါက HIV ပိုးဝင်ခြင်းနှင့် AIDS ရောဂါ ဖြစ်ပွားနှုန်း […]

ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ၏ ပြောကြားချက်အရ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ၁.၅ သန်းသည် HIV ရောဂါနှင့် သေဆုံးနေကြပါသည်။ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ဆိုသည်မှာ သွေးထဲတွင်ရှိသော ပမာဏကို ခေါ်ပါသည်။ ထိုစစ်ဆေးမှုကို တခြားသော ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးနှင့် HIV ရောဂါများ စစ်ဆေးရန် အသုံးပြုပါသည်။ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ပမာဏဆိုသည်မှာ သွေး ၁ မီလီလီတာ သို့မဟုတ် ၁ စီစီ တွင် ပါဝင်သော ပမာဏကို ခေါ်ပါသည်။ သွေးထဲတွင် လည်ပတ်နေသည်မှာ ထိုဗိုင်းရပ်စ်ပိုးမွှားများ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်ပါသည်။ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးမွှား ပမာဏသည် ဆေးသောက်လျှင် မည်မျှ သက်ရောက်မည်၊ မည်မျှ ကာကွယ်နိုင်မည်ကို တွက်ချက်နိုင်ပါသည်။ HIV ရောဂါတွင် သောက်သုံးရသည့် ART ဆေးမှာ မစစ်ဆေးနိုင်သော […]

AIDS ရောဂါသည် HIV ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ ခုခံအားစနစ်ကို ထိခိုက်စေပါသည်။ HIV အတွက် ဆေးအမျိုးအစား ၆ မျိုး ရှိပါသည်။ ထိုဆေးများမှာ HIV ၏ ဖြစ်ပေါ်မှု အဆင့်ဆင့်တွင် တားပေးပါသည်။ များသောအားဖြင့် ခန္ဓါကိုယ် လုပ်ဆောင်မှု အပိုင်းကို ထိခိုက်စေပါသည်။ ဖြစ်လေ့ရှိသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများနှင့် နည်းလမ်းများ အစားအသောက်ပျက်ခြင်း Abacavir (Ziagen) ဆေးကြောင့်ဖြစ်သော ဘေးထွက် ဆိုးကျိုးများကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ အစားအသောက် ပျက်ခြင်းအတွက် တစ်နေ့ကို နည်းနည်းချင်း အနပ်များများ စားရပါမည်။ ခါတိုင်းကဲ့သို့ တစ်နေ့သုံးနပ်ပဲ စား၍ မရပါ။ အားဖြည့်ဆေးများ၊ သစ်သီးဖျော်ရည်များ သောက်သုံး၍ ဗီတာမင် သက်စောင့်ဓါတ်များ ရနိုင်ပါသည်။ အစားစားချင်စိတ် ဖြစ်ပေါ်စေသော ဆေးများ၊ ရိုးရိုးရေ သောက်မည့်အစား အသီးဖျော်ရည်လေး သောက်သုံးခြင်းဖြင့် အစားစားချင်စိတ် ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။ […]

HIV ရောဂါပိုးသည် ခန္ဓါကိုယ်ရှိ အရည်များမှတစ်ဆင့် ကူးစက်နိုင်ပါသည်။ ဥပမာ - သွေး၊ သုတ်ရည်၊ သုတ်မလွှတ်ခင် ထွက်သော အရည်၊ စအိုမှ အရည်၊ ယောနိမှ အရည်နှင့် နို့ရည်တို့ ဖြစ်ပါသည်။ အကာအကွယ်မပါဘဲ လိင်ဆက်ဆံခြင်း၊ ဆေးထိုးအပ်ကို အတူတကွ သုံးစွဲခြင်း တို့သည် ရောဂါပိုး ကူးစက်နိုင်သော အခြေအနေများ ဖြစ်ပါသည်။ အောက်ဖော်ပြပါ အချက်များရှိလျှင် ရောဂါပိုး ကူးစက်နိုင်ခြေများပါသည်။ • အကာအကွယ်မပါဘဲ လိင်ဆက်ဆံခြင်း၊ (ပုံမှန် အတိုင်းဖြစ်စေ၊ ပါးစပ်နှင့် လိင်ဆက်ဆံသည် ဖြစ်စေ) ကွန်ဒုံးမသုံးဘဲ လိင်ဆက်ဆံပါက ရောဂါပိုး ကူးစက်နိုင်ပါသည်။ ထို့အပြင် လိင်ဆက်ဆံဖော် တစ်ယောက်ထက် ပိုပါက သို့မဟုတ် မိမိဆက်ဆံသော အမျိုးသားက တခြားသော အမျိုးသား တစ်ယောက်နှင့် ထပ်၍ လိင်ဆက်ဆံပါက ရောဂါပိုး ပို၍ […]

ART (HIVရောဂါကုထုံး)တွင် ထိုပိုးကိုသေစေနိုင်သောဆေးများပေါင်းထားပါသည။် HIV ရောဂါပိုးကို အထူးတားမြစ်ပြီၤး ရောဂါကို ဆက်လက်မကြီးထွားအောင် လုပ်ဆောင်ပေးပါသည်။ ဆရာဝန်များသည် HIVဟုသိသိရချင်း CD4 ပမာဏမည်မျှရှိသည်ဖြစ်စေ ထိုကုထုံးကို အရင်ဦးဆုံးပေးလေ့ရှိပါသည်။ ART ဆေးမှာအမြစ်ပြတ်ကုသသောဆေးမဟုတ်ပါ။ သို့သော်ထိုဆေးများသည်ရောဂါဆက်လက်မပျံ့ပွားအောင် ကူညီပေးပါသည်။ ထို့ကြောင့် ခန္ဓါကိုယ်ထဲမှ ပိုးမွှားပမာဏလျော့နည်းစေပါသည်။ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးမွှားပမာဏလျော့နည်းပြီး ရောဂါပိုးကို အခြားသောသူများသို့ကူးစက်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးပါသည။် အသက်ရှည်စွာကျန်းကျန်းမာမာနှင့် နေထိုင်နိုင်ပြီးကူးစက်နှုန်းကိုလျော့နည်းစေပါသည။် ထို့ပြင် အခြားသောရောဂါများဖြစ်သည့် တီဘီ၊ နမိုးနီးယား နှင့်ကင်ဆာစသောရောဂါများ ကူးစက်နှုန်းကိုလည်းလျော့နည်းစေပါသည်။ ခန္ဓါကိုယ်ထဲမှရောဂါပိုးမွှားပမာဏကိုလျော့ကျခြင်းဖြင့် အခြားသောသူများသို့ကူးစက်နှုန်းကိုလျော့နည်းစေပါသည်။ ထို့ပြင်ARTဆေးမှာအသက်ပေါင်းများစွာကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ရုံမျှမက ရောဂါပိုးမွှားပမာဏကိုလျော့နည်းစေခြင်းဖြင့် အခြားသူများကိုကူးစက်နှုန်းလည်းကျဆင်းစေပါသည်။ ARTဆေးသည် HIV ရောဂါဝေဒနာရှင်များအတွက် အကောင်းဆုံးဆေးဖြစ်ပါသည်။ ရောဂါခံစားနေရသောအချိန်ကာလနှင့် ကျန်းမာရေးအခြေအနေပေါ်မမူတည်ပါ။ မကုသလျှင် HIV ရောဂါမှ မိမိ၏ခုခံအားကိုထိခိုက်စေပြီး AIDS ရောဂါသို့ပြောင်းလဲသွားစေနိုင်ပါသည်။ သုံးလေ့ရှိသောဆေးအမျိုးအစားများမှာ • zidovudine (Retrovir)၊ abacavir (Ziagen)၊ emtricitabine (Emtriva) စသောHIV […]

လူအများစုမှာ HIV ရောဂါအကြောင်းနှင့် သူ၏ပျံ့နှံ့ပုံကို လွဲမှားသော ယူဆချက်ဖြင့် စွဲမှတ်ခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော် ကြာမြင့်ခဲ့ပြီ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် AIDS နှင့် HIV ရောဂါတို့မှာ ယခုထက်တိုင် မှားယွင်းသော ယူဆချက်များ ဖြစ်နေပါသည်။ ယူဆလေ့ရှိသော အချက် ၁၀ ချက်မှာ - (၁) HIV ရောဂါရှိသူ၏ ဘေးပတ်ဝန်းကျင်တွင် နေရုံဖြင့် ကူးစက်နိုင်သည်ဟု မှတ်ယူခြင်း။ ထိုရောဂါသည် HIV ရောဂါပိုးမှ တစ်ဆင့်သာ ကူးစက်နိုင်ပါသည်။ သွေး၊ သုတ်ရည်၊ နို့ရည်များမှ ကူးနိုင်ပါသည်။ • လေအတူတူ ရှူခြင်းဖြင့် မကူးနိုင်ပါ။ • ဖက်ခြင်း၊ နမ်းခြင်း၊ လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ခြင်းမှ မကူးနိုင်ပါ။ • အိမ်သာ ကမုတ်ကို ထိခြင်း၊ တံခါးလက်ကိုင်ကို အတူကိုင်မိခြင်းဖြင့် မကူးနိုင်ပါ။ • ရောဂါပိုးရှိသောသူနှင့် အတူတူစားခြင်းဖြင့် […]

HIV ရောဂါပိုးရှိသော လူများသည် အထူးပြုလုပ်ထားသော အစားအစာများကို စားသုံးရန် မလိုသော်လည်း မိမိသည် နေမကောင်းသည်ဟု ခံစားရလျှင် မူးဝေခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန် ကျဆင်းခြင်းမျိုး ဖြစ်သောအခါတွင် အထူးပြုထားသော အစားအစာများကို စားသုံးရပါမည်။ ကိုယ်အလေးချိန် ကျဆင်းခြင်းသည် အရေးကြီးပါသည်။ အစားအသောက် ကောင်းကောင်းမစားလျှင် ပို၍ နေမကောင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အစားအသောက် ရွေးချယ်ခြင်း မိမိသည် ကယ်လိုရီ အနည်းဆုံးနှင့် လုံလုံလောက်လောက် ရှိသော အစားအစာကို ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းသိမ်းရန် အသုံးပြုရပါမည်။ လေ့ကျင့်ခန်း ပြုလုပ်ခြင်းသည်လည်း ကိုလက်စ်ထရော ထိန်းသိမ်းရန် အရေးကြီးပါသည်။ တစ်နေ့သုံးကြိမ် မစားနိုင်လျှင် အစားအစာကို အနည်းငယ်နှင့် တစ်နေကုန် စားသုံးရပါမည်။ ထိန်း၍ စားသောက်ရသော အစားအစာသည် ဝိတ်ကျစေသော အစားအစာနှင့် တူတူပင်ဖြစ်ပါသည်။ အစားအသောက်ကို အစီအစဉ်ချ၍ စားခြင်းသည် မိမိပုံမှန်စားသော […]

မိမိတွင် HIV ရောဂါရှိလျှင် ပထမဦးဆုံးမှာ တခြားသော သူများကို မကူးစက်အောင် မည်သို့ ကာကွယ်မည်လဲ ဆိုသည့် မေးခွန်းပဲ ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသည်မှာ မိမိနှင့် မိမိ၏မိသားစု အသိုင်းအဝိုင်းကို ကာကွယ်ပေးခြင်းဖြစ်ပါသည်။ အောက်ဖော်ပြပါ အချက်များသည် မည်သို့ကာကွယ်မည်နည်း ဆိုသောအချက်များ ဖြစ်ပါသည်။ HIV ရောဂါသည် မည်သို့ ကူးစက်နိုင်သနည်း။ ရှေးဦးစွာ ထိုရောဂါသည် မည်သို့ ပျံ့နှံ့ပုံကို သိရပါမည်။ နားလည်ပုံချင်း လွဲမှားသည်မှာ များသောကြောင့် မိမိကိုယ်တိုင် အရင်သိအောင် ပြုလုပ်ရပါမည်။ ထိုရောဂါသည် ပါးစပ်၊ နှာခေါင်း၊ ယောနိ၊ စအို၊ လိင်တံတို့တွင် အပေါက်အပြဲရှိပါက ကူးစက်နိုင်ပါသည်။ ထို့အပြင် ရောဂါရှိသော သွေး၊ နို့ရည်၊ သုတ်ရည်နှင့် တခြားသော အရည်များနှင့်လည်း ကူးစက်နိုင်ပါသည်။ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆက်ဆံမှုများမှလည်း ကူးစက်နိုင်ပါသည။် သွေးများ၊ […]

ရေယုန်ဆိုတာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးတစ်မျိုးကြောင့်ဖြစ်တာပါ။ နှုတ်ခမ်းတဝိုက်မှာ အရည်ကြည်ဖုများပေါက်ခြင်းဖြစ်တယ်။ တခါတရံအစုလိုက်ပေါက်တတ်ပြီး အဖုများပေါက်သွားတဲ့အခါ အသားမာအဖြစ်၊ အနာအဖြစ်ကျန်ခဲ့တတ်ပါတယ်။ အနာကျက်ရန် ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်ကြာတတ်ပေမယ့် အမာရွတ်တော့မကျန်ခဲ့တတ်ပါဘူး။ ရေယုန်တွေက အနာကိုထိတွေ့မိပါက ကူးနိုင်ပါတယ်၊ ဥပမာ-အနမ်းပေးခြင်းကဲ့သို့ဖြစ်တယ်။ ရေယုန်ဗိုင်းရပ်စ် Herpes Simplex Virus(ဟားပီးစ် ဆင်းပလတ်စ် ဗိုင်းရပ်စ်) (HDV-1) နဲ့ HSV-2 တို့ကြောင့်ဖြစ်ရခြင်းဖြစ်တယ်။ ဗိုင်းရပ်စ်နှစ်မျိုးစလုံးက ပါးစပ်နဲ့ လိင်အင်္ဂါနေရာများကို ထိခိုက်စေတတ်ပါတယ်။ HSV-2 ကတော့ များသောအားဖြင့် လိင်အင်္ဂါနေရာမှာပဲ အနာဖြစ်စေတယ်။ ခံတွင်းဖြင့် ကာမစပ်ယှက်တဲ့အခါမျိုးမှာ ကူးစက်တတ်ပါတယ်။ ဗိုင်းရပ်စ်ရှိတာနဲ့ ရေယုန်ပေါက်မယ်လ ို့ မဆိုလိုပါဘူး။ အနာတွေမတေ့ွရလည်း ရောဂါပိုးကူးစက်နေတာဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အခုအချိန်ထိ HSV ဗိုင်းရပ်စ်အတွက် ကုသဖို့ဆေးမရှိသေးပါဘူး။ ဆိုလိုတာက လက္ခဏာတွေက အချိန်မရွေးပြန်ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အတတ်နိုင်ဆုံးကုသမှုကတော့ အနာများအမြန်သက်သာပြီး ပြန်ဖြစ်တာကိုလျှော့ချဖို့ ဗိုင်းရပ်စ်သတ်ဆေးများသာ သုံးနိုင်ပါသေးတယ်။   အဖြစ်များတဲ့လက္ခဏာတွေ ကလေးတွေမှာလည်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ herpes simplex […]

အမျိုးသမီးသုံးကွန်ဒုံး (Diaphragm) ဆိုတာက ပျော့ပျောင်းပြီးလိုသလို ပုံစံချလို့ရတဲ့ ဆီလီကွန်ခွက်တစ်ခုပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအမျိုးသမီး ကွန်ဒုံး ကို လိင်မဆက်ဆံခင်မှာ သုက်ပိုး တွေနဲ့ မမျိုးဥတွေကို မထိတွေ့မိစေအောင် အကာအကွယ်ပေးဖို့အတွက် အမျိုးသမီး မျိုးပွားအင်္ဂါကို ထည့်သွင်းဖို့ အထူးထုတ်လုပ် ထားတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနည်းက လူသိများတဲ့ သားဆက်ခြားနည်းတစ်ရပ်ဖြစ်ပါတယ်။   အမျိုးသမီးကွန်ဒုံး ကိုပိုပြီး ထိထိရောက်ရောက်ဖြစ်စေဖို့ အတွက်ခွက်အတွင်းနဲ့အနားဝကို သုက်သတ် ဆေး ခရင်မ် အနည်းငယ်လူးပေးပါ။ အမျိုးသမီးကွန်ဒုံး ကိုမျိုးပွားအင်္ဂါအတွင်း မထည့်ခင်မှာ လက်ကို သန့်ရှင်းအောင် ဆေးကြောပါ။ မတ်တပ်ရပ်အနေ အထား နဲ့ထည့်သွင်းနိုင်သလို ထိုင်နေတဲ့ အနေအထားမှာလည်း ထည့်သွင်းလို့ရပါတယ်။ သက်တောင့်သက်သာဖြစ်တဲ့အနေအထားမှာ လုပ်ဆောင်ပါ။ ယောနိဝကိုကျယ်အောင်လုပ်ပြီး အမျိုးသမီးကွန်ဒုံး ကိုထည့်သွင်းပါ လက်ညိုးကို အသုံးပြုပြီး အမျိုးသမီးကွန်ဒုံး ကိုခေါက်ပြီး အတွင်းထဲကိုရောက်အောင်ထည့်ပါ။ ဒီ အမျိုးသမီးကွန်ဒုံး ကသားအိမ်အဝကို […]