အခြေခံကျန်းမာရေး

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Ascariasis (သန်ထိုးခြင်း) ကဘာလဲ။ သန်ထိုးခြင်း (သို့) အူထဲမှာသန်ကောင်ဖြစ်ခြင်းဆိုတာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ တကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေး အားနည်းတဲ့ သမပိုင်းဇုန်ရော အပူပိုင်းဇုန်မှာပါ ဖြစ်ပွားတဲ့ ရောဂါတခုဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီဒေသမှာ လူတိုင်းဟာ ရောဂါဖြစ်စေတဲ့ ကပ်ပါးပိုးတွေအတွက် နေရာကောင်းတခုဖြစ်နေပါတယ်။ Ascariasis (သန်ထိုးခြင်း) က ဘယ်လောက်အဖြစ်များသလဲ တွေ့များပါတယ်။ အသက်အရွယ်မရွေး ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ဖြစ်နိုင်ခြေအန္တရာယ်တွေကို လျှော့ချနိုင်ပါတယ်။ ပိုသိရအောင် ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။ လက္ခဏာများAscariasis (သန်ထိုးခြင်း) ရဲ့လက္ခဏာတွေကဘာတွေလဲ အများစုမှာတော့ လက္ခဏာမပြပါဘူး။ အတော်အသင့်ကနေ ဆိုးရွားတဲ့အဆင့်မှာတော့ လက္ခဏာမျိုးစုံပြနိုင်ပါတယ်။ ဘယ်နေရာကို ပိုးဝင်တာလဲဆိုတာပေါ် မူတည်ပါတယ်။ အဆုတ် သေးငယ်လှတဲ့ သန်ဥလေးတွေ ပါးစပ်ကနေ ဝင်ရောက်သွားပြီးချိန်မှာ အူထဲမှာအကောင်ပေါက်ပါတယ်။ သားလောင်းတွေဟာ သွေးကြော၊ ပြန်ရေကြောကတဆင့် အဆုတ်ထဲကို ရောက်သွားနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ရင်ကျပ်ခြင်း၊ အဆုတ်ရောင်ခြင်းနဲ့တူတဲ့ ချောင်းဆိုးကြာရှည်ခြင်း အသက်ရှူခက်ခြင်း အသက်ရှူစဉ် အသံမြည်ခြင်း စတဲ့ လက္ခဏာတွေ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ အဆုတ်ထဲမှာ ၆-၁၀ရက်လောက်နေအပြီးမှာ လည်ချောင်းထဲကို ရောက်သွားနိုင်ပါတယ်။ ချောင်းဆိုးတဲ့အခါ အပေါ်ကိုတက်လာပြီး […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Acid Beta-Glucosidase Deficiency (Acid beta-glucosidase ချို့တဲ့ခြင်း) ကဘာလဲ။ စအိုနာကျင်ခြင်းဆိုတာ စအိုအတွင်းနဲ့ စအိုဝတဝိုက်မှာ နာကျင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ အဖြစ်များတဲ့ရောဂါ ဖြစ်ပါတယ်။ စအိုနာကျင်ခြင်းရဲ့ အကြောင်းရင်းအများစုက ကင်ဆာမဟုတ်ပေမယ့် နာကျင်ခြင်းကတော့ ဆိုးရွားလှပါတယ်။ စအိုတဝိုက်မှာ အာရုံကြော လမ်းဆုံးတဲ့နေရာတွေ အများကြီးရှိလို့ ဖြစ်ပါတယ်။ စအိုနာကျင်ခြင်းဟာ အူလှုပ်ရှားမှု မတိုင်မီ၊ လှုပ်ရှားနေချိန်နဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်။ သာမန်နာကျင်ခြင်းကနေ ဆိုးရွားလွန်းပြီး ပုံမှန် လှုပ်ရှားမှုတွေကို အနှောက်အယှက်ပေးလောက်တဲ့အထိ နာကျင်တတ်ပါတယ်။ အကြောင်းအရင်းများစွာရှိပြီး အများစုဟာ ကုသလိုပ ပျောက်ကင်းပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စအိုနာကျင်နေခြင်းဟာ ၂၄-၄၈နာရီအတွင်း မပျောက်ရင် ဆရာဝန်ပြဖို့ လိုပါတယ်။ နာတဲ့အပြင် အဖျားရှိရင် ပိုပြီး ပြသသင့်ပါတယ်။ စအိုနာကျင်မှုကို ဖြစ်စေတဲ့အကြောင်းအရာတွေဟာ စအိုကနေ သွေးယိုခြင်းကိုလည်း ဖြစ်စေနိုင်ပြီး ပိုပြီး စိုးရိမ်ရပါတယ်။ နာကျင်ရတဲ့အကြောင်းအရင်းကို အလွယ်တကူ […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Acid Maltase Deficiency (Acid maltase ချို့တဲ့ခြင်း) ကဘာလဲ။ Acid maltase ချို့တဲ့ခြင်းကို Pompeရောဂါလို့လည်း သိကြပြီး ဆဲလ်တွေထဲမှာ ဂလိုင်ကိုဂျင်ဓါတ်တွေ အများအပြား စုဝေးနေတဲ့ အခြေအနေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုအခြေအနေကို အမ်စတာဒမ်မြို့မှ JC Pompeဟာ ၁၉၃၂ မှာ ပထမအကြိမ် တင်ပြခဲ့ပါတယ်။ Pompeဟာ အသက် ၇လသမီးအရွယ် မိန်းကလေးတဦးအနေနဲ့ အဆုတ်ရောင်ခြင်းကို သေလုမျောပါး ခံစားရပုံကို ဖော်ပြခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရင်ခွဲစစ်ဆေးမှုအရ နှလုံးဟာ ပုံမှန်အဆို့ရှင်ရှိပေမယ့် ပုံမှန်ထက် ပိုကြီးနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒီရောဂါကို Pompeရောဂါကို အမည်ပေးခဲ့ပါတယ်။ အောက်ပါ သဘောသဘာဝတွေ ရှိပါတယ်။ ကလေးငယ်များတွင်တွေ့ရခြင်း ကလေးကြီးများတွင် တွေ့ရခြင်း ငယ်ရွယ်သူများတွင် တွေ့ရခြင်း အရွယ်ရောက်ပြီးသူများတွင် တွေ့ရခြင်း Acid Maltase Deficiency (Acid maltase ချို့တဲ့ခြင်း) က ဘယ်လောက်အဖြစ်များသလဲ Acid […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Acquired Lipodystrophy (မွေးရာပါမဟုတ်တဲ့ အဆီလျော့နည်းရောဂါ) ကဘာလဲ။ Lipodystrophy ဆိုတာ သင့်ခန္ဓါကိုယ်ကနေ အဆီကို သိုလှောင်ခြင်း အသုံးချခြင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဖြစ်ပွားတဲ့ ပြသနာဖြစ်ပါတယ်။ မွေးရာပါ မဟုတ်ဘဲ ဖြစ်ပွားတတ်တဲ့ ရောဂါဖြစ်ပါတယ်။ အရေပြားအောက်က အဆီများပေါ် သက်ရောက်မှုရှိတာကြောင့် သင်မြင်တွေ့ရပုံ ပြောင်းလဲနေနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်ခန္ဓါကိုလည်း ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်။ HIV ပိုးရှိသူအချို့မှာ Lipodystrophy တွေ့ရပါတယ်။ သောက်နေတဲ့ ဆေးတွေကြောင့် ဖြစ်နိုင်သလို ရောဂါသီးသန့်ကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ တခြား ဖြစ်တတ်တဲ့ Lipodystrophy တွေကတော့ အထွေထွေ Lipodystrophy (AGL) (သို့) လောရင့်ရောဂါလက္ခဏာစု တစိတ်တပိုင်း Lipodystrophy (APL)။ ပွားများလာသော Lipodystrophy (သို့) Barraquer-Simon ရောဂါလက္ခဏာစုလို့လည်း ခေါ်ပါတယ်။ နေရာသီးသန့်ဖြစ်တဲ့ Lipodystrophy စတာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ Acquired Lipodystrophy (မွေးရာပါမဟုတ်တဲ့ အဆီလျော့နည်းရောဂါ) က […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Adenosine Deaminase Severe Combined Immunodeficiency (ADA-SCID) (အဒီနိုဆင်းဒီအမိုင်းနေ့စ် ဆိုးရွားစွာ ပေါင်းစပ်၍ ကိုယ်ခံအားလျော့နည်းခြင်း) ကဘာလဲ။ အဒီနိုဆင်းဒီအမိုင်းနေ့စ် ချို့တဲ့ခြင်းဟာ မျိုးရိုးဗီဇ ချို့ယွင်းမှု တခုဖြစ်ပြီး ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို ထိခိုက်စေပါတယ်။ ဆိုးရွားစွာပေါင်းစပ်တဲ့ ကိုယ်ခံအားချို့တဲ့ခြင်း (SCID)ကို ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။ SCID ရှိသူများဟာ ဘက်တီးရီးယား၊ ဗိုင်းရပ်စ်နဲ့ မှိုစွဲပြသနာတွေအတွက် ကိုယ်ခံအားမရှိသလို ထင်ရပါတယ်။ ဆိုးရွားပြီး အသက်အန္တရာယ်ရှိတဲ့ ရောဂါပိုးဝင်ခြင်းတွေ ထပ်တလဲလဲ ဖြစ်လွယ်စေပါတယ်။ အဲဒီရောဂါပိုးကူးစက်မှုများဟာ ပုံမှန်ကိုယ်ခံအား ရှိသူတွေမှာ မဝင်ရောက်နိုင်တဲ့ ရောဂါပိုးတွေကြောင့် ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ Adenosine Deaminase Severe Combined Immunodeficiency (ADA-SCID) (အဒီနိုဆင်းဒီအမိုင်းနေ့စ် ဆိုးရွားစွာ ပေါင်းစပ်၍ ကိုယ်ခံအားလျော့နည်းခြင်း) က ဘယ်လောက်အဖြစ်များသလဲ အဒီနိုဆင်းဒီအမိုင်းနေ့စ် ချို့တဲ့ခြင်းဟာ အင်မတန်ရှားပါးပါတယ်။ ကမ္ဘာတဝှမ်းက မွေးကင်းစကလေး ၂သိန်းကနေ […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Alagille Syndrome (Alagile ရောဂါလက္ခဏာစု) ကဘာလဲ။ Alagile ရောဂါလက္ခဏာစုဆိုတာ မျိုးရိုးလိုက်တဲ့ ရောဂါဖြစ်ပြီး ကလေးငယ်တွေမှာ နာတာရှည် အသည်းရောဂါ ပုံစံနဲ့ဆင်တူ တွေ့ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တခြား ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါတွေမှာဖြစ်တဲ့ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ လက္ခဏာတွေကတော့ အသည်းနဲ့ သည်းခြေလမ်းကြောင်းရောဂါ လက္ခဏာတွေနဲ့ ကွဲပြားမှု ရှိပါတယ်။ အထူးသဖြင့် Alagile ရောဂါလက္ခဏာစုဟာ နှလုံး၊ မျက်စိ၊ အရိုးတည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ လက္ခဏာတွေနဲ့ ထူးခြားတဲ့ မျက်နှာသွင်ပြင်တွေနဲ့ ဆက်စပ်နေပါတယ်။ သွေးကြောများနဲ့ ကျောက်ကပ်တွေဟာလည်း အနည်းငယ်ပါဝင်ပါတယ်။ Alagille Syndrome (Alagile ရောဂါလက္ခဏာစု) က ဘယ်လောက်အဖြစ်များသလဲ Alagile ရောဂါလက္ခဏာစု ဟာ အင်မတန်ရှားပါးပါတယ်။ အသက်အရွယ်မရွေး ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဖြစ်နိုင်ခြေအန္တရာယ်တွေကို လျှော့ချနိုင်ပါတယ လက္ခဏာများAlagille Syndrome (Alagile ရောဂါလက္ခဏာစု) ရဲ့လက္ခဏာတွေကဘာတွေလဲ လက္ခဏာတွေဟာ တယောက်နဲ့တယောက် မတူနိုင်ပါဘူး။ မိသားစုတွင်းမှာတောင် […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Aldrich Syndrome (ဝစ္စကော့အယ်ဒရစ်လက္ခဏာစု) ကဘာလဲ။ ဝစ္စကော့အယ်ဒရစ်လက္ခဏာစုဟာ ရှားပါးတဲ့ မျိုးရိုးလိုက်တဲ့ ကိုယ်ခံအားနည်းတဲ့ လက္ခဏာဖြစ်ပါတယ်။ ရောဂါပိုးကူးစက်ပြီး သွေးဥမွှာ ပမာဏနည်းခြင်း၊ အရွယ်အစား သေးငယ်ခြင်း၊ နှင်းခူဖြစ်ခြင်း၊ မိမိကိုယ်ခံအားက ဆန့်ကျင်ခြင်း၊ ကင်ဆာအချို့ စတာတွေနဲ့ ဆက်စပ်တွေ့ရှိရပါတယ်။ Aldrich Syndrome (ဝစ္စကော့အယ်ဒရစ်လက္ခဏာစု) က ဘယ်လောက်အဖြစ်များသလဲ အမျိုးသားတွေကိုပဲ ထိခိုက်စေပါတယ်။ အသက်အရွယ်မရွေး ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ဖြစ်နိုင်ခြေ အန္တရာယ်တွေကို လျှော့ချနိုင်ပါတယ်။ ပိုသိရအောင် ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။ လက္ခဏာများAldrich Syndrome (ဝစ္စကော့အယ်ဒရစ်လက္ခဏာစု) ရဲ့လက္ခဏာတွေကဘာတွေလဲ သွေးဥမွှာနည်းခြင်းဟာ မွေးခါစမှာ ဖြစ်ပွားတတ်ပြီး ချက်ကြိုးကနေ အချိန်ကြာမြင့်စွာ သွေးယိုခြင်း ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ သွေးဥစက်နဲ့ သွေးခြေဥခြင်းဟာလည်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာမရဘဲ ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။ ပါးစပ်နဲ့ နှာခေါင်းမှာ သွေးယိုနိုင်ပါတယ်။ အူအတွင်း၊ ဦးနှောက်အတွင်းလည်း သွေးယိုနိုင်ပါတယ်။ သွေးယိုခြင်းဟာ အသက်အန္တရာယ် စိုးရိမ်ရပါတယ်။   နှင်းခူဟာ ဝစ္စကော့အယ်ဒရစ်လက္ခဏာစုရှိသူများရဲ့ ၈၀%မှာ […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Alpers Disease (အယ်လ်ပါးရောဂါ) ကဘာလဲ။ အယ်လ်ပါးရောဂါဆိုတာ မိုက်တိုကွန်ဒရိယ ရောဂါတခုဖြစ်ပြီး ဦးနှောက်နဲ့ အသည်းကို ထိခိုက်ပါတယ်။ မိုက်တိုကွန်ဒရိယဟာ ဆဲလ်တွေထဲမှာ စွမ်းအင်ရုံတွေအနေနဲ့ လုပ်ဆောင်ပေးပါတယ်။ ဆဲလ်တွေဟာ စွမ်းအင်မရရင် အလုပ်ကောင်းစွာ မလုပ်နိုင်ပါဘူး။ အယ်လ်ပါးရောဂါမှာဆိုရင်လည်း အတက်ရောဂါကို ဆိုးရွားစွာ ခံစား၇ပြီး ဖွံ့ဖြိုးမှုနောက်ကျကာ အသည်းလည်းပျက်စီးနိုင်ပါတယ်။ Alpers Disease (အယ်လ်ပါးရောဂါ) က ဘယ်လောက်အဖြစ်များသလဲ ရှားပါးပြီး အသက် ၆လက ၃နှစ်အထိ ကလေးငယ်တွေမှာ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ပိုကြီးတဲ့ကလေးတွေနဲ့ ငယ်ရွယ်သူအချို့မှာလည်း ဒီရောဂါကို ဖြစ်စေတဲ့ ဗီဇကြောင့် အတက်ရောဂါနဲ့ အသည်းရောဂါ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ပိုသိရအောင် ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။ လက္ခဏာများAlpers Disease (အယ်လ်ပါးရောဂါ) ရဲ့လက္ခဏာတွေကဘာတွေလဲ အတွေ့များတဲ့ လက္ခဏာတွေကတော့ မှတ်ဉာဏ်ချို့ယွင်းခြင်း၊ မေ့ခြင်း အသည်းရောဂါ။ အသားဝါခြင်း၊ အသည်းခြောက်ခြင်း တက်ခြင်း ကောင်းစွာမရပ်တည်နိုင်ခြင်း၊ အလိုလိုတုန်ခြင်း တုံ့ပြန်ခြင်းဆိုင်ရာ ပြသနာများ ကြွက်သားအားနည်းခြင်း ခေါင်းကိုက်ခြင်း အထိမခံနိုင်ခြင်း စကားပြောပုံမှန်မဟုတ်ခြင်း အထက်ပါဖော်ပြချက်တွေမှာ မပါသေးတဲ့ လက္ခဏာတွေလည်း ရှိနေနိုင်ပါသေးတယ်။ လက္ခဏာ […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Abscess (ပြည်တည်နာ) ကဘာလဲ။ ပြည်တည်နာဆိုသည်မှာ ပန်းရောင်မှ အနီရောင်အတွင်းရှိ အရောင်ဖုံးအုပ်ထားသော နာကျင်သည့် အလုံးဖုတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပြည်တည်နာများကို လွယ်ကူစွာ စမ်းသပ်သိရှိနိုင်သည်။ ပြည်တည်နာ၏ အလယ်သည် ပြည်နှင့် သွေးပုပ်များ ရောနှောစုဝေးနေသည်။ ပြည်တည်နာသည် ခန္ဓါကိုယ်၏ မည်သည့်နေရာတွင် မဆို ဖြစ်ပွားတတ်သည်။ ထိမိလျှင် ပူပြီး နာတတ်သည်။ အဖြစ်များဆုံးနေရာမှာ ဂျိုင်း၊ စအိုတဝိုက်၊ မိန်းမကိုယ်၊ တင်ပါးအထက်ပိုင်း ခါးဆစ်ရိုးနေရာ၊ သွားဖုံး နှင့် ပေါင်ခြံနေရာ တို့ဖြစ်သည်။ Abscess (ပြည်တည်နာ) က ဘယ်လောက်အဖြစ်များသလဲ အထက်ပါ ရောဂါလက္ခဏာဝေဒနာများ ခံစားနေရလျှင် (သို့) ထိုလက္ခဏာများနှင့် ပတ်သတ်ပြီး သိလိုလျှင် ဆရာဝန်နှင့် ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ပါ။ လက္ခဏာများAbscess (ပြည်တည်နာ) ရဲ့လက္ခဏာတွေကဘာတွေလဲ များသောအားဖြင့် ပြည်တည်နာများသည် နီပြီး ပူနေတတ်သော နာကျင်သည့် အလုံးအဖုများ ဖြစ်သည်။ ပို၍ဆိုးလာလျှင် အရေပြားပေါ်သို့ ကြွတတ်လာပြီး အတွင်းရှိ […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Hypotension (သွေးပေါင်ကျခြင်း) ကဘာလဲ။ သွေးပေါင် ၉၀/၆၀ အောက်ရုတ်တရတ်ကျဆင်းသွားခြင်းကို ဆိုလိုပါတယ်။ သွေးပေါင်ကျခြင်းဟာ နှလုံးညှစ်အားနည်းသွားခြင်းကြောင့် သွေးပမာဏလည်း လျော့ကျသွားစေပါတယ်။ သွေးပေါင်ဖတ်ရာမှာ အပေါ်သွေး၊ အောက်သွေး ဆိုပြီးနှစ်မျိုးရှိတယ်။ အပေါ်သွေးမှာ နှလုံးခုန်ပြီး သွေးများဖြည့်လိုက်ခြင်းကြောင့် သွေးလွှတ်ကြောထဲတွင် ဖြစ်ပေါ်သွားသော ဖိအားဖြစ်ပြီး အောက်သွေးမှာတော့ နှလုံးခေတ္တနားနေစဉ် သွေးလွှတ်ကြောထဲမှာရှိသော ဖိအားဖြစ်ပါတယ်။ သွေးဖိအား ၉၀/၆၀ တနည်းအားဖြင့် အပေါ်သွေး ၉၀ နဲ့အောက်၊ အောက်သွေး ၆၀ နဲ့အောက်ရှိနေပါက သွေးပေါင်ကျတယ်လို့ ခေါ်နိုင်ပါတယ်။ သွေးပေါင်ကျခြင်းဟာ ကျန်းမာရေးအခြေအနေ တော်တော်များများရဲ့လက္ခဏာတစ်ခုဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် အသက်ကြီးသူတွေမှာ သက်ရောက်မှုများစွာလည်းဖြစ်စေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပုံမှန်ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုတွေ၊ အချိန်ကြာမတ်တပ်ရပ်ခြင်း၊ ထိုင်နေရာ အိပ်နေရာမှ မတ်တပ်ရပ်လိုက်ခြင်းတွေဟာလည်း သင့်သွေးပေါင်ကျစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကို orthostatic hypotension ခေါ် ကိုယ်နေဟန်ထားကြောင့် သွေးပေါင်ကျရခြင်း လို့ခေါ်လေ့ရှိတယ်။ Hypotension (သွေးပေါင်ကျခြင်း) က ဘယ်လောက်အဖြစ်များသလဲ လူတိုင်းမှာဖြစ်နိုင်ပြီး […]