အခြေခံကျန်းမာရေး

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်low potassium (ပိုတက်စီယမ်နည်းခြင်း) ကဘာလဲ။ သွေးထဲရှိပိုတက်စီယမ်ပမာဏ နဂိုရှိသင့်သည်ထက် နည်းနေခြင်းကို ပိုတက်စီယမ်နည်းခြင်း(ဟိုက်ပိုကယ်လီးမီးယား) လို့ခေါ်ပါတယ်။ ပိုတက်စီယမ်က ကိုယ်ခန္ဓါအတွင်းရှိ ဆဲလ်များတစ်လုံးကနေတစ်လုံး လျှပ်စစ်အချက်ပြမှုတွေ ပို့ဆောင်ပေးတဲ့နေရာမှာ ကူညီပေးပါတယ်။ ထိုစွမ်းရည်ဟာ အာရုံကြောဆဲလ်တွေနဲ့ ကြွက်သားဆဲလ်တွေ အထူးသဖြင့် နှလုံးကြွက်သားဆဲလ်တွေ ပုံမှန်အလုပ်လုပ်ဖို့အတွက် အရေးကြီးပါတယ်။ ပုံမှန်သွေးတွင်းပိုတက်စီယမ်ပမာဏကတော့ 3.6 ကနေ 5.2 millimoles per liter (mmol/L) ပါ။ ပိုတက်စီယမ်အရမ်းနည်းခြင်း ( 2.5 mmol/L အောက်) ဟာ အသက်အန္တရာယ်ရှိပြီး အရေးပေါ်ဆေးကုသမှုခံယူဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ low potassium (ပိုတက်စီယမ်နည်းခြင်း) က ဘယ်လောက်အဖြစ်များသလဲ နောက်ထပ်သိရှိလိုသည်များအတွက် ဆရာဝန်ဖြင့် ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ပေးပါ။ လက္ခဏာများlow potassium (ပိုတက်စီယမ်နည်းခြင်း) ရဲ့လက္ခဏာတွေကဘာတွေလဲ အာရုံကြောနှင့် ကြွက်သားဆဲလ်များ စွမ်းအင်ထုတ်လွင့်ခြင်း (Depolarization) နှင့် စွမ်းအင်ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးခြင်း (Repolarization) တို့အပေါ်မှာ ပိုတက်စီယမ်က […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Temporal Arteritis (နားထင်သွေးလွှတ်ကြောရောင်ခြင်း) ကဘာလဲ။ နားထင်သွေးလွှေတ်ကြောများ ရောင်ခြင်းပျက်စီးခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ဦေးခါင်းနဲ့ဦးနှောက်ကို ထောက်ပံ့ပေးတဲ့သွေးကြောတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ နားထင်သွေးလွှတ်ကြောတွေမှာ အဓိကဖြစ်တတ်ပေမယ့် အခြားသွေးလွှတ်ကြောအရွယ်အစားအလယ်အလတ်ကနေ အကြီးအထိ အကုန်လုံးနီးပါးမှာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ နားထင်သွေးလွျှွှ်ကြောရောင်ခြင်းကြောင့် ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ဦးခေါင်းခွံအရေပြား ဦေးရတင်းခြင်း၊ မေးရိုးနာကျင်ခြင်းနဲ့ အမြင်အာရုံပိုင်းဆိုင်ရာပြဿနာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ မကုသဘဲထားမယ်ဆိုရင် လေဖြတ်ခြင်း၊ မျက်စိကန်းခြင်းအမြင်အာရုံဆုံးရှုံးခြင်းတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ။ သွေးကြောရောင်ခြင်းလက္ခဏာတွေကို သက်သာဖို့နဲ့ အမြင်အာရုံဆုံးရှုံးခြင်းမှ ကာကွယ်နိုင်ဖို့ ကော်တီကိုစတီးရွိုက်ဆေးတွေနဲ့ ချက်ချင်ကုသမှုပေးနိုင်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ ကုသမှုစပြီး ရက်အနည်းငယ်တွင်းမှာ ပြန်သက်သာလာနုငိပါတယ်။ ကုသမှုပေးလျက်နဲ့တောင်မှ ပြန်ဖောက်တာမျိုးလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ သင့်မှာ နားထင်သွေးလွှတ်ကြောရြောင်နေပြီလို့ သံသယရှိနေမယ်ဆိုရင် ဆရာဝန်မနဲ့တတ်နိင်သမျှမြန်မြန်ပြသသင့်ပါတယ်။ အလွန်ပြင်းထန်တဲ့နောက်ဆက်တွဲပြဿနာတွေ ဖြ်စန်ုငပေမယ့်လည်း ချက်ချင်းကုသမှုပေးခြင်းက နောက်ဆက်တွဲတွေဖြစ်နိုင်ချေကို လျှော့ချပေးပါတယ်။ Temporal Arteritis (နားထင်သွေးလွှတ်ကြောရောင်ခြင်း) က ဘယ်လောက်အဖြစ်များသလဲ အမျိုးသားတွေထက် အမျိုးသမီးတွေမှာ ပိုအဖြစ်များပါတယ်။ အသက်အရွယ်မရွေးဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်တဲ့အချက်အလက်တွေကို လျှော့ချခြင်းအားဖြင့် စီမံနိုင်ပါတယ်။ အချက်အလက်များထပ်မံသိရှိဖို့အတွက် ဆရာဝန်နဲ့ […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Reye’s syndrome (ရိုင်းစ် ဆင်ဒရုန်း) ကဘာလဲ။ Reye’s syndrome ဆိုတာဟာ ရှားပါးပေမယ့် ပြင်းထန်တဲ့ ရောဂါတမျိုးဖြစ်ပြီး အသည်းနဲ့ ဦးနှောက်တို့ကို ရောင်ရမ်းဖောင်းကားစေပါတယ်။Reye’s syndrome ဟာ တုပ်ကွေး ဒါမှမဟုတ် ရေကျောက်ကဲ့သို့သော ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကူးစက်ရောဂါတွေကနေ ပြန်ကောင်းလာတဲ့ ကလေးတွေနဲ့ ဆယ်ကျော်သက်တွေမှာ အများဆုံး ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပြီး စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း၊တက်ခြင်း၊သတိလစ်ခြင်း အစရှိသော ရောဂါလက္ခဏာတွေ ပေါ်ပေါက်လာရင်တော့ အရေးပေါ်ကုသမှုခံယူဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။Reye’s syndrome ကို စောစောသိ၊စောစောကုနိုင်ရင်တော့ ကလေးငယ်ရဲ့ အသက်ကို ကယ်တင်နိုင်မှာပါ။ Reye’s syndrome နဲ့ အက်စ်ပရင်ဆေးတို့အကြားမှာ ဆက်စပ်မှု တစုံတရာရှိနေတာကြောင့် ကလေးငယ်တွေနဲ့ ဆယ်ကျော်သက်တွေမှာ ဒီဆေးကို သတိထားပြီး သုံးစွဲသင့်ပါတယ်။ အသက်နှစ်နှစ်အထက် ကလေးတွေမှာ အက်စ်ပရင်ဆေးပြားကို အသုံးပြုနိုင်တယ်ဆိုပေမယ့် ရေကျောက် ဒါမှမဟုတ် တုပ်ကွေးလက္ခဏာတွေကနေ ပြန်ကောင်းလာတဲ့ ကလေးငယ်နဲ့ […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Rheumatic Fever (လေးဘက်နာ အဖျား ) ကဘာလဲ။ Rheumatic အဖျား ဆိုတာဟာ အကင်းသေအောင် မကုသလိုက်တဲ့ လည်ချောင်းနာ ဒါမှမဟုတ် အဝါရောင်အဖျား ရောဂါရဲ့ နောက်ဆက်တွဲအနေနဲ့ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တဲ့ ရောဂါတမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ လည်ချောင်းနာ ဒါမှမဟုတ် အဝါရောင်အဖျားရောဂါတွေဟာ streptococcus ဘက်တီးရီးယားပိုးမွှားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ကူးစက်ရောဂါတွေ ဖြစ်ပါတယ်။Rheumatic အဖျားရောဂါဟာ အသက် ၅နှစ်ကနေ ၁၅နှစ်အရွယ် ကလေးတွေမှာ အဖြစ်များတယ်ဆိုပေမယ့် ဒီထက်ငယ်တဲ့ကလေးတွေနဲ့ အရွယ်ရောက်ပြီးသူတွေမှာလည်း ဖြစ်ပွားလာနိုင်တဲ့ ရောဂါတမျိုးပါ။Rheumatic အဖျားရောဂါဟာ နှလုံး အဆို့ရှင်တွေ ပျက်စီးတာ၊နှလုံး အလုပ်မလုပ်တော့တာတို့အပါအဝင် (ပြန်ကောင်းမလာနိုင်တော့တဲ့) နှလုံးထိခိုက်မှုတွေကို ဖြစ်ပွားစေနိုင်ပါတယ်။ ကုသမှုခံယူမယ်ဆိုရင်တော့ ရောဂါကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ထိခိုက်မှုတွေကို လျှော့ချနိုင်ခြင်း၊နာကျင်မှုအပါအဝင် တခြားသော ရောဂါလက္ခဏာတွေကို သက်သာစေခြင်း၊Rheumatic အဖျား နောက်တကြိမ် ပြန်မဖြစ်အောင် […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Serotonin syndrome (ဆီရိုတိုနင် ရောဂါစု) ကဘာလဲ။ ဦးနှောက်ဆဲလ်တွေနဲ့ အခြားအာရုံကြောအဖွဲ့အစည်းဆဲလ်တွေကို အချင်းချင်းဆက်သွယ်ရာမှာ ခန္ဓါကိုယ်ကထုတ်ပေးတဲ့ကယ်မီကယ်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဆီရိုတိုနင်ဦးနှောက်ထဲမှာအရမ်းနည်းခြင်းက စိတ်ဓါတ်ကျခြင်းမမှာအဓိကကျပါတယ်။ အရမ်းများခြင်းက နာဗ်ဆဲလတွေအရမ်းတက်ကြွစေပြီး ဆီရိုတိုနင်ရောဂါစုလို့ခေါ်တဲ့ သေစေန်ုငလောက်တဲ့လက္ခဏာအစုအဝေးကြီးကိုဖြစ်စေပါတယ်။ Serotonin syndrome (ဆီရိုတိုနင် ရောဂါစု) က ဘယ်လောက်အဖြစ်များသလဲ အချက်အလက်ထပ်မံသိရှိလိုပါက ဆရာဝန်နှင့်ဆွေးနွေးပါ။ လက္ခဏာများSerotonin syndrome (ဆီရိုတိုနင် ရောဂါစု) ရဲ့လက္ခဏာတွေကဘာတွေလဲ ဆီရိုတိုနင် ရောဂါစု ရဲ့ ရောဂါလက္ခဏာတွေက ဘာတွေလဲ။ ဆီရိုတိုနင် ရောဂါစု ရဲ့ အဖြစ်အများဆုံးရောဂါလက္ခဏာတွေကတော့- မရေမရာဖြစ်ခြင်း ဂဏှာမငြိမ်ခြင်း ခေါင်းကိုက်ခြင်း သွေးပေါင်ချိန်ကိုယ်ပူချိန်အပြောင်းအလဲရှိခြင်း မူးဝေခြင်း ပျို့အြန်ခင်း ဝမ်ေးလျှာခြင်း နှလုံးခုန်နှုန်းမြန်ခြင်း တုန်ြခ်ငး ကြွက်သားများပေါင်းစည်းလုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းမရှိတော့ခြင်း၊ ကြွက်သားများတွနြေ့ဲခင်း ချမ်းတုန်ခြင်း၊ ကြက်သီးထခြင်း ချွေးထွက်များခြင်း ပိုပြီးပြင်းထန်တဲ့အခြအနေတွေမှာ အသက်အန္တရယ.်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒီလက္ခဏာတွေထဲက တစ်ခုခုခံစားနေရမယ်ဆိုရင် ချက်ချင်းဆရာဝန်နဲ့ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်သင့်ပါတယ်။ အဖျားကြီးခြင်း တက်ခြင်း နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်း သတိလစ်ခြင်း အထက်မှာဖော်ပြထားတဲ့အထဲမှာမပါဝင်တဲ့ အခြားသောလက္ခဏာတွေလည်းရှိနိုင်ပါသေးတယ်။ တကယ်လို့ကိုယ့်ဆီမှာ ရောဂါလက္ခဏာတစ်ခုခုများရှိနေမလားဆိုပြီး စိုးရိမ်နေမယ်ဆိုရင် ဆရာဝန်နဲ့ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်သင့်ပါတယ်။ ဘယ်အချိန်မှာ ဆရာဝန်နဲ့ သွားရောက်တွေ့ဆုံသင့်သလဲ သင်ဆေးအသစ်သောက်တဲ့အခါမျိုးမှာ ဒါမှမဟုတ်သောက်နေကျဆေးကိုပမာဏတိုးလိုက်တဲ့အခါမျိုးမျာ ဆီရိုတိုနင်ရောဂါစုရှိနေပြီလို့ သံသယရှိနေပြီဆိုရင် ဆရာဝန်နဲ့ချက်ချင်းပြသပါ ဒါမှမဟုတ်အရေးပေါ်ခန်းကိုချက်ချင်းသွားပါ။ ဆိုးဆိုးရွားရွားလက္ခဏာတွေ ပြင်းထန်လာရင်ဒါမှမဟုတ် ရုတ်တရက်ပိုဆိုးလာတယ်ဆိုရင် ချက်ချင်းကုသမှုခံယူသင့်ပါတယ်။ အကြောင်းရင်းများSerotonin […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Shock Hypovolaemic (သွေးထုထည်နည်းခြင်းကြောင့် ရှောခ့်ဖြစ်ခြင်း) ကဘာလဲ။ ခန္ဓါကိုယ်တွင်းသွေးထုထည်၂၀ရာခိုင်နှုန်းထက်ပိုပြီး ဆုံးရှူးံသွားခြင်းကြာင့်ဖြစ်ပါတယ်။ ရှော့ခ်ရခြင်းကနေ အသက်အန္တရာယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ပြင်းပြင်းထန်ထန်အရည်ဓါတ်ဆုံးရှုံးငြခ်းကြောင့် နှလုံးကနေ သင့်ခန္ဓါကိုယ်အစိတ်အပိုင်းတွေဆီ သွေးလုံလုံလောက်လောက်မပို့ပေးနိုင်ပါဘူး။ ရလဒ်အနေနဲ့ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတွေပျက်စီးသွားခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ အရေးပေါ်ကုသမှုလိုအပပ်ါတယ်။ Shock Hypovolaemic (သွေးထုထည်နည်းခြင်းကြောင့် ရှောခ့်ဖြစ်ခြင်း) က ဘယ်လောက်အဖြစ်များသလဲ အဖြစ်အများဆုံးရှော့ခ်ရခြင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ အရမ်းငယ်လွန်းတဲ့ကလေးတွေနဲ့ အသက်ကြီးသူတွေမှာ ဖြစ်နိုင်ချေအများဆုံးဖြစ်ပါတယ်။ ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်တဲ့အချက်အလက်တွေကို လျှော့ချခြင်းအားဖြင့် စီမံနိုင်ပါတယ်။ အချက်အလက်များထပ်မံသိရှိဖို့အတွက် ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးသင့်ပါတယ်။ လက္ခဏာများShock Hypovolaemic (သွေးထုထည်နည်းခြင်းကြောင့် ရှောခ့်ဖြစ်ခြင်း) ရဲ့လက္ခဏာတွေကဘာတွေလဲ သွေးထုထည်နည်းခြင်းကြောင့် ရှောခ့်ဖြစ်ခြင်း ရဲ့ အဖြစ်အများဆုံးရောဂါလက္ခဏာတွေကတော့ အရည်သို့သွေးဆုံးရှူံးမှုပမာဏပေါ်မူတည်ပြီး ကွဲပြာနိုင်ပါတယ်။ လက္ခဏာတွေအားလုံးက အသက်အနဍ္ဍတရယ်စိုးရိမ်ရပြီး အရေးပေါ်ကုသမှုလိုအပ်ပါတယ်။ အတွင်းကလီစာတွေသေါးယိုတဲ့အခြေအနေတွေမှာ ရှော့ခ်ရခြငးလက္ခဏာမပြမချင်း ရောဂါသိနိုင်ဖို့ ခက်ပါတယ်။ ပြင်ပသွေးထွေက်ခြင်းကတော့ မြင်သားပါတယ်။ သိပ်မဆိုးရွားမပြင်းထန်တဲ့လက္ခဏာတွေကတော့ ခေါင်းကိုက်ခြင်း မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း မူဝေခြင်း ချွေးထွက်များခြင်း မူးဝေခြင်း ပြင်းထန်ပြိး အရေးပေါ်ကုငသမှုချက်ချင်းကုခံယူဖို့လိုတဲ့ လက္ခဏာတွေကတော့ အသားများအေးစက်လာခြင်း အရေပြားဖျော့တော့ခြငး အသက်ရှူမြန်ခြင်း တိမ်ခြင်း နှလုံးခုန်နှုန်းမြန်ခြင်း ဆီးနည်းခြင်း ဆီးမသွားခြင်း မရေမရာဖြစ်ခြင်း အားနည်းခြင်း သွေးခုန်နှုန်းမျှင်းခြင်း နှုတ်ခမ်းနဲ့လည်သည်းများပြာင်င်း လစ်ဟာဟာဖြစ်ခြင်း သတိမေ့သါားခြင်း အထက်မှာဖော်ပြထားတဲ့အထဲမှာမပါဝင်တဲ့ အခြားသောလက္ခဏာတွေလည်းရှိနိုင်ပါသေးတယ်။ တကယ်လို့ကိုယ့်ဆီမှာ ရောဂါလက္ခဏာတစ်ခုခုများရှိနေမလားဆိုပြီး […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Kawasaki Disease (Kawasaki ရောဂါ) ကဘာလဲ။ Kawasaki ရောဂါဟာ သွေးကြောတွေကို ထိခိုက်စေတဲ့ ရောဂါတမျိုး ဖြစ်ပြီး ကလေးငယ်တွေမှာ ရှားရှားပါးပါး ဖြစ်ပွားတတ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် Kawasaki ရောဂါဟာ ပါးစပ်၊နှာခေါင်းနဲ့ လည်ချောင်းအတွင်းဖက်မှာရှိတဲ့ အမြှေးပါးအလွှာတွေကိုလည်း ထိခိုက်စေနိုင်ပါသေးတယ်။ Kawasaki Disease (Kawasaki ရောဂါ) က ဘယ်လောက်အဖြစ်များသလဲ Kawasaki ရောဂါဟာ (ဂျပန်၊ကိုရီးယားနဲ့ ထိုင်ဝမ် အပါအဝင်) အရှေ့အာရှမှာ ဆယ်ဆကနေ အဆနှစ်ဆယ်ထိ ပိုမိုဖြစ်ပွားလေ့ရှိပါတယ်။ ငါးနှစ်အောက်ကလေးတွေမှာ အများဆုံး ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပြီး ပျမ်းမျှအသက်ကတော့ နှစ်နှစ်ဖြစ်ပါတယ်။ မိန်းကလေးတွေထက် ယောက်ျားလေးတွေမှာ ပိုအဖြစ်များပါတယ်။ လက္ခဏာများKawasaki Disease (Kawasaki ရောဂါ) ရဲ့လက္ခဏာတွေကဘာတွေလဲ Kawasaki ရောဂါရဲ့ လက္ခဏာတွေဟာ အဆင့်သုံးဆင့်နဲ့ ပေါ်ပေါက်လေ့ရှိပြီး ပထမအဆင့်ရဲ့ လက္ခဏာတွေကတော့ ၃၉ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ထက် အဖျားကြီးခြင်း၊ငါးရက်ထက် ပိုဖျားခြင်း။ မျက်လုံးများ အလွန်အမင်းနီရဲခြင်း (မျက်ဝတ်များ […]