COVID-19အကြောင်း တစေ့တစောင်း

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ဆိုတာ ဗိုင်းရပ်စ်အမျိုးအစားတစ်မျိုးပါ။ မျိုးစိတ်ပေါင်းများစွာရှိနေတဲ့ ဗိုင်းရပ်စ် တစ်မျိုးပေါ့။ ဒီဗိုင်းရပ်စ်ရဲ့ မျိုးစိတ်အချို့က ရောဂါဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ အသစ်တွေ့ရှိထားတဲ့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် SARS-CoV-2 ကတော့ ကမ္ဘာတလွှားမှာ COVID-19 ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါအသွင်နဲ့ လူသားတွေရဲ့ အသက်အန္တရာယ်ကို ခြိမ်းခြောက်နေပါတယ်။

ဒီဗိုင်းရပ်စ်က မျက်နှာပြင်တွေအပေါ်မှာ အချိန်အတော်ကြာ ရှင်သန်နေပြီး လူတစ်ဦးဆီကနေ တစ်ဦးဆီကို ကူးစက်တာပါ။ ဒါကြောင့် ပိုးသတ်သန့်စင်တာ၊ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ခပ်ခွာခွာနေတာက အထိရောက်ဆုံး ကာကွယ်နိုင်မှာပါ။

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်က လူတစ်ဦးဆီကနေ တစ်ဦးဆို ဘယ်လို ကူးစက်သလဲ။

COVID-19 က ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှာ တရုတ်နိုင်ငံ ဝူဟန်ပြည်နယ်မှာ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။ ပင်လယစာဈေးတစ်ခုကနေ စတင်ခဲ့တယ်လို့ ယူဆထားပေမယ့် ရောဂါဖြစ်ပွားရာ ဇစ်မြစ်ကို သိရှိနိုင်ဖို့ လေ့လာဆန်းစစ်မှုတွေ လုပ်ဆောင်နေဆဲပါ။

အဆိုပါ ဈေးကို သွားရောက်ခဲ့တဲ့သူအချို့မှာလည်း ကိုဗစ်ကူးစက်ခံရတာကို တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့က ထွက်ပေါ်ခဲ့တဲ့ လေ့လာမှု ရလဒ်တစ်ခုအရတော့ ရောဂါပိုး စတင်ကူးစက်ခံရသူဟာ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့မှာ ဖျားနာမှု စတင်ခံစားခဲ့ရပြီး ပင်လယ်စာဈေးနဲ့ဆက်စပ်မှုမရှိတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဗိုင်းရပ်စ် စတင်ဖြစ်ပေါ်ရာနေရာကို လေ့လာဆန်းစစ်မှုတွေ လုပ်ဆောင်နေဆဲပါ။

COVID-19 ရဲ့ ရောဂါလက္ခဏာ ဘယ်အချိန်မှာ စပေါ်လဲ။

ရောဂါပိုး ကူးစက်ခံရပြီး ၂ရက် ကနေ ၁၄ ရက်အတွင်းမှာ ရောဂါလက္ခဏာ စတွေ့ရပါတယ်။

COVID-19 ရဲ့ လက္ခဏာတွေက ဘာတွေလဲ။

တကယ်လို့ အထက်ပါ လက္ခဏာထဲက တစ်ခု ဒါမှမဟုတ် တစ်ခုထက်ပိုပြီး ခံစားရမယ်ဆိုရင် နီးစပ်ရာ Fever Clinic ကို အမြန်ဆုံး သွားပြပေးပါ။ လိုအပ်တဲ့ စစဆေးကုသမှုကို ခံယူပြီး ထိရောက်တဲ့ ကာကွယ်မှုတွေကို လုပ်ဆောင်ပါ။ သီးသန့်ခွဲနေပါ။

COVID-19 ကို စစ်ဆေး သိရှိနိုင်ဖို့က ခက်ခဲပါတယ်။ ဒီရောဂါက တုပ်ကွေး၊ အအေးမိတာတွေနဲ့ လက္ခဏာ ခပ်ဆင်ဆင် တူနေတတ်ပါတယ်။ ဓာတ်ခွ​ြ စမ်းသပ်မှုကပဲ တိကျတဲ့ အဖြေကို ထုတ်ပေးနိုင်မှာပါ။

• ရောဂါအခံရှိသူတွေ
• သက်ကြီးရွယ်အိုတွေ
•  ကလေးငယ်တွေကတော့ ကူးစက်ခံရနိုင်​ခြေ ပိုများပြီး ရောဂါခံစားရတဲ့အခါမှာလည်း ပိုမို ပြင်းထန်ပါတယ်။

ဘယ်လိုကာကွယ်ရမလဲ။

ကာကွယ်ခြင်းက ကုသခြင်းထက် ပိုမို ထိရောက်ပါတယ်။ ဒီတော့ ကာကွယ်ဆေးအတွက် ကြိုးပမ်းနေကြဆဲဖြစ်တဲ့ COVID-19 အန္တရာယ်ကနေ ကာကွယ်ဖို့ဆိုရင်

• လက်ကို မကြာခဏဆေးကြောပါ။
• နှာချေ၊ ချောင်းဆိုးတဲ့အခါ နှာခေါင်းနဲ့ ပါးစပ်ကို အုပ်ထားပါ။
• အပြင်ထွက်ရင် မတ်ခ်တပ်ပါ။
• တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ခပ်ခွာခွာနေပါ။
• မလိုအပ်ဘဲ အပြင် မထွက်ပါနဲ့။
• လူစူလူဝေးကို ရှောင်ပါ။
• အာဟာရ ပြည့်ဝအောင်စားပါ။
• အိပ်ရေးဝဝအိပ်ပါ။
• လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ပါ။

ကိုဗစ်ကို ဘယ်လို ရင်ဆိုင်မလဲ။

ကိုဗစ်ကို ရင်ဆိုင်နိုင်မယ့် အကောင်းဆုံးသော နည်းလမ်းက ကိုယ်ခံအားကောင်းဖို့ပါ။ ဒါကြောင့် တစ်ကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းရေး ဂရုစိုက်တာ၊ အာဟာရပြည့်ဝအောင်စားတာ၊ လက်ဆေးတာ၊ မတ်ခ်တပ်တာ၊ အိပ်ရေးဝဝအိပ်တာတွေ လုပ်ပြီး ကိုယ်ခံအားကို အားဖြည့်ပါ။ စိတ်ဖိစီးမှုကို ဖြေလျှော့လို့ နေရောင်ခြည်ရဲ့ နွေးထွေးမှုကို ရယူဖို့လည်း မမေ့ပါနဲ့။