အဖြစ်များသော လူကြီးရောဂါများ

ဒီဘက်ခေတ်မှာမှ မဟုတ်ပါဘူး။ အသက် ၂၀ နောက်ပိုင်း အရွယ်ရောက်ပြီးသား လူကြီးတွေအများစုက ငယ်ဘဝအတိတ်ကို လွမ်းဆွတ်ရင်း ပြန်ရောက်သွားချင်စိတ်တွေ အမြဲတမ်းဖြစ်တတ်ကြပါတယ်။ ဒီလိုအတွေးတွေ ဝင်လာရတယ်ဆိုတာ အကြောင်းရင်းများစွာရှိနိုင်သလို ကိုယ့်ရဲ့ လက်ရှိအချိန်မှာ ရောက်နေတဲ့ နေရာ၊ ဖြစ်နေတဲ့ ဘဝအခြေအနေတွေကို စိတ်တိုင်းမကျတာ၊ နောင်တရတဲ့ စိတ်တွေ၊ ယူကြုံးမရဖြစ်မိတဲ့ အမှားတွေကြောင့်လည်း အဲ့လိုတွေးမိတတ်ကြတာပါ။ များသောအားဖြင့် ဒီလိုအတွေးတွေ ဝင်လာတာက လူကြီးပိုင်းအရွယ်တွေမှာ မကြာခဏဆိုသလို ဖြစ်တတ်ပြီး စိတ်ရောဂါလို့တော့ ခေါင်းစဉ်တပ်လို့မရပါဘူးခင်ဗျ။ ဒါပေမယ့် အဲ့ဒီအတွေးတွေရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ ကပ်ပါလာနိုင်တဲ့ စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေကိုတော့ လျစ်လျူမရှုသင့်ပါဘူး။ အဲ့တော့ ဘယ်လိုအရာတွေက ငယ်ဘဝပြန်ရောက်သွားချင်တယ်ဆိုတဲ့ အတွေးတွေ ဖြစ်စေလဲဆိုတာကို ဒီဆောင်းပါးမှာ ဖတ်ကြည့်လိုက်ရအောင်လား။ ၁။ လက်ရှိရောက်နေတဲ့အချိန်က ကိုယ်ကြီးပြင်းခဲ့တဲ့အချိန်နဲ့ မတူတော့တာ ဒါကို Generation Gap - အချိန်ကာလ နှစ်ခုကွာခြားခြင်း လို့လည်း […]

အသက်ကြီးလာပြီဆိုတဲ့အကြောင်း မြင်သာအောင် ပြပေးမယ့် တစ်ခုတည်းသောအရာက အရေပြားပါ။ အသက်အရွယ်လေးရလာတာနဲ့ အရေပြားတွေခြောက်လာတာ၊ အသားအရေ တွေ တွန့်လာတာ တွေက အမြင်သာဆုံး ဇရာတွေပေါ့။ ဒီဆောင်းပါးထဲမှာတော့ အသားအရေခြောက်လာတာ အရေပြားတွန့်လာတာတွေအပြင် အသက်ကြီးလာကြောင်းပြနေမယ့် အရေပြားပေါ်က ပြောင်းလဲမှုတွေအကြောင်းပြောပြပေးချင်ပါတယ်။ ( ၁ ) Actinic Keratosis ဒါက နေရောင်ခြည်ထဲမှာ ရှိတဲ့ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် တွေနဲ့ ထိတွေ့ရာက အများဆုံးဖြစ်တဲ့ပြောင်းလဲမှုတစ်ခုပါ။ နေရောင်ဆိုတာ ငယ်ငယ်ထဲက ထိတွေ့နေရတာဆိုတော့ အသက်ကြီးလာတဲ့ အခါ ကိုယ့်အရေပြားနဲ့ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်တွေ ဘယ်လောက်တောင် ထိတွေ့ထားပြီပြီလဲဆိုတာ စဉ်းစားကြည့်။ သူ့ရဲ့လက္ခဏာတွေကတော့ အရေပြားက ခြောက်ခြောက်ထူထူ ကြမ်းကြမ်းကြီးဖြစ်နေတတ်ပြီး နီရဲနေတတ်ပါတယ်။ ကိုယ့်အရေပြားမှာ ဒီ Actinic Keratosis အကွက်တွေ တွေ့လို့ကတော့ ဆရာဝန်ဆီ မြန်မြန်သွားပြဖို့လိုပါတယ်။ Actinic Keratosis ကနေ အရေပြား […]

ဆီးထွက်ကျတယ်ဆိုတာ ကလေးဘဝတုန်းကတော့ သိပ်ပြဿနာမရှိပေမဲ့ အသက်ကြီးလာရင် တော်တော်လေးကို စိတ်ညစ်ဖို့ ကောင်းတဲ့ ပြဿနာတစ်ခုပါ။ အသက်ကြီးလာလို့၊ ကိုယ်ဝန်ရင့်လာလို့၊ ရောဂါတစ်ခုခုရှိလို့ ဆီးမနိုင်တာဖြစ်နိုင်သလို ကာလကြာရှည်အိပ်ရာထဲလဲနေရတဲ့အတွက် ကိုယ်တိုင်မသွားနိုင်တာကြောင့် ဆီးတွေ ဝမ်းတွေ အိပ်ရာထဲတင်ဖြေရှင်းနေရတဲ့ ပြဿနာတွေလည်းရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုဆီးမနိုင်တဲ့ပြဿနာ ဆီးဝမ်းတွေ အိပ်ရာထဲမှာပဲ ဖြေရှင်းရတဲ့ပြဿနာတွေက ခံစားရတဲ့သူအတွက် ဒုက္ခများသလို ပြုစုစောင့်ရှောက်ပေးရတဲ့သူတွေအတွက်လည်း မသက်သာပါဘူး။ ဘယ်လိုလူတွေမှာ ဆီးမထိန်းနိုင်တဲ့ ပြဿနာ အဖြစ်များလဲ။ ၁။ စိတ်ဖိစီးမှု များတဲ့သူတွေ၊ အဝလွန်သူတွေ ၂။ ဆီးလမ်းကြောင်း ပိုးဝင်ခြင်း၊ ပိတ်ဆို့ခြင်း၊ ဆီးနှင့် ပတ်သက်တဲ့ ရောဂါတစ်ခုခု ရှိနေတာ ၃။ ဆီးကျိတ်ကြီးနေတဲ့ အမျိုးသားတွေ၊ ဆီးကျိတ်ကင်ဆာ ဝေဒနာရှင်တွေ ၄။ ဆီးချိုရောဂါ၊ ဦးနှောက်အာရုံကြောရောဂါ၊ ပါကင်ဆန်ရောဂါ ရှိနေသူတွေ ၅။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်တွေ ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေစဉ်၊ မီးဖွားပြီးခါစချိန် ၆။ သွေးဆုံးပြီးအမျိုးသမီးတွေနဲ့ သားအိမ်ထုတ် ခွဲစိတ်ထားတဲ့ အမျိုးသမီးတွေ ၇။ ဆေးလိပ်အလွန်အကျွံသောက်တဲ့သူတွေ ၈။ […]

ဒီလိုရာသီဥတုပူနေတဲ့အချိန်မှာ ကျန်းမာရေးဒေါင်ဒေါင်မြည်နေတဲ့ လူငယ်တွေတောင် မခံနိုင်တာ၊ အသက်ကြီးတဲ့ အိမ်ကအဖေအမေနဲ့ အဖိုးအဖွားတွေဆို ပိုပြီးနွမ်းနယ်ရပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အသက် ၆၅ နှစ်အထက်အရွယ်တွေဆို ပိုပြီးထိခိုက်လွယ်ပါတယ်။ လူကြီးတွေဟာ အပူချိန်ရုတ်တရက်ပြောင်းလဲမှုတွေမှာ လူငယ်တွေလို လိုက်မထိန်းညှိနိုင်ဘူး။ သူတို့မှာ အပူဒဏ်အပေါ် ခန္ဓါကိုယ်ရဲ့တုံ့ပြန်နိုင်စွမ်းကို ပြောင်းလဲစေနိုင်တဲ့ ရောဂါအခံတွေ၊ နာတာရှည်ကျန်းမာရေးပြဿနာအခံတွေရှိနေတတ်တယ်လေ။ ဒါ့အပြင် သူတို့က ခန္ဓါကိုယ်ရဲ့ အပူချိန်ထိန်းညှိနိုင်စွမ်းကို ပျက်ယွင်းစေနိုင် ဒါမှမဟုတ်ချွေးမထွက်စေနိုင်တဲ့ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးရှိတဲ့ဆေးတွေသောက်နေရတာများပါတယ်။ ခန္ဓါကိုယ်က အလိုအလျောက်အေးမြစေပြီး အပူချိန်ထိန်းညှိမပေးနိုင်တဲ့အခါ အပူဒဏ်ဖိစီးမှုခံစားရတတ်ပါတယ်။ ပြင်ပအပူချိန်မြင့်တက်လာတဲ့အခါ လူ့ခန္ဓါကိုယ်ကချွေးတွေထွက်ပြီး အလိုအလျောက်အေးမြစေတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့်ချွေးလည်းပုံမှန်မထွက်ဘူး၊ ခန္ဓါကိုယ်အပူချိန်မြင့်နေတယ်ဆိုhyperthermia လို့ခေါ်တဲ့အခြေအနေကိုဖြစ်စေပါတယ်။ လူကြီးမိဘတွေမှာ အပူချိန်ပြင်းတဲ့ရာသီဥတုကြောင့် ဘယ်လိုနေရမှန်းမသိ၊ ဘာဖြစ်မှန်းမသိ၊နေရခက်တာ၊ ပူအိုက်တာ၊ စားမကောင်းတာတွေ လုံးချာလည်ရိုက်နေမှာပါ။ ဒါကိုဘေးကမိသားစုက သို့မဟုတ် စောင့်ရှောက်တဲ့သူက သတိထားမိပြီး ပြုစုစောင့်ရှောက်ပေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒီလက္ခဏာတွေ တွေ့ရတတ်တယ် သေချာသတိထားကြည့်ပါနော်။ ကိုယ့်ရဲ့လူကြီးမိဘတွေမှာ ဒီလက္ခဏာတွေတွေ့ရတယ်ဆို ဂရုစိုက်ပါ။ ချွေးအရမ်းထွက်တာ ဖြူဖတ်ဖြူရော်ဖြစ်နေတာ […]

သင့်အိမ်မှာ သက်ကြီးရွယ်အို အဘိုးအဘွား လူကြီးမိဘတွေ ရှိမယ်ဆိုရင် သူတို့မှာဖြစ်တတ်တဲ့ ကျန်းမာရေးပြဿနာအချို့အကြောင်း တီးမိခေါက်မိပြီး ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ အသက်ကြီးလာတာနဲ့အမျှ ခန္ဓါကိုယ်က ကြွက်သားတွေ အားနည်းလျော့ရဲလာတဲ့အလျောက် ကြွက်သားများနဲ့ ပြုလုပ်တည်ဆောက်ထားတဲ့ ဆီးအိမ်နံရံဟာလည်း အလုပ်လုပ်နိုင်စွမ်း ကျဆင်းလာပြီး ဆီးသွားခြင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေ ဖြစ်လာရပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ ဆီးပြဿနာရှိသူ အဘိုးအဘွား လူကြီးမိဘတွေကို အကူအညီပေးနိုင်မယ့် နည်းလမ်းတွေကို ဖော်ပြသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။   ဆရာဝန်နှင့် သွားရောက်ပြသပေးပါ ပထမဦးဆုံး လုပ်သင့်တာကတော့ ဆီးပြဿနာရှိတဲ့ သင့်အဘိုးအဘွား လူကြီးမိဘတွေကို ဆရာဝန်နဲ့ သွားရောက်ပြသခြင်းပါပဲ။ သင့်အနေနဲ့ လူကြီးမှာဖြစ်နေတဲ့ လက္ခဏာတွေကို သိနိုင်ပေမယ့် ဘာကြောင့်ဒီလက္ခဏာတွေ ဖြစ်ရတယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းအရင်းကိုလည်း တိတိကျကျသိဖို့ လိုပါလိမ့်မယ်။ လူကြီးပိုင်းတွေမှာ ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်တတ်သလို ဆီးပြွန်ပတ်ပတ်လည်က ကြွက်သားတွေကို မထိန်းချုပ်နိုင်ဘဲ သူ့အလိုလို ဆီးထွက်ကျတာမျိုးလည်း ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ သက်ဆိုင်ရာဆရာဝန်အနေနဲ့ လူနာရဲ့ ကျန်းမာရေးရာဇဝင်ကို […]

ဘယ်သူမဆို အသက်အရွယ်ကြီးလာတာနဲ့အမျှ ခန္ဓါကိုယ်ရဲ့ ခုခံအားစနစ် တဖြည်ဖြည်း အားနည်းလာပြီး ခန္ဓါကိုယ်ဟာလည်း ယိုယွင်းဆုတ်ယုတ်လာမှာ ဓမ္မတာပါပဲ။ ဇရာရဲ့ သဘောတရားအရ သက်ကြီးပိုင်းရောက်လာလေ နာမကျန်းဖြစ်လွယ်လေ၊ ရောဂါရလွယ်လေ ဖြစ်လာကြရပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း မိမိတို့ရဲ့ လက်ရှိကျန်းမာရေးအခြေအနေ၊ ရှေ့လျှောက်ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ အခြေအနေတွေကို ကောင်းစွာသတိပြုမိပြီး ကျန်းမာရေးအသိပညာ အပြည့်အဝရှိအောင် လေ့လာအားထုတ်ခြင်းအားဖြင့် ဘဝရဲ့ တတိယအရွယ်ကို ကျန်းမာပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်ဖြတ်သန်းနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။   သက်ကြီးပိုင်းရောက်လာတဲ့အခါ ခန္ဓါကိုယ်မှာ ဘာတွေပြောင်းလဲလာသလဲ။ ၁။ နှလုံးနှင့်သွေးကြော အဖွဲ့အစည်း အသက်အရွယ်ကြီးသူတွေမှာ နှလုံးခုန်နှေးခြင်း၊ သွေးကြောများမာလာပြီး နှလုံးကြီးခြင်း ဖြစ်နိုင်ချေ ပိုများပါတယ်။ နောက်ဆက်တွဲရလဒ်အဖြစ် ခန္ဓါကိုယ်အနှံ့ သွေးလှည့်ပတ်စီးဆင်းရာမှာ အခက်အခဲဖြစ်လာပြီး သွေးဖိအားများခြင်း (သွေးတိုးခြင်း) အပါအဝင် နှလုံးနဲ့သွေးကြောဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။   ၂။ အရိုးအဆစ်နှင့်ကြွက်သား အဖွဲ့အစည်း လူ့သက်တမ်း နှစ် ၅၀၊ ၆၀ အထိ အလုပ်လုပ်လာခဲ့ရတဲ့ […]

သက်ကြီးရွယ်အိုတွေမှာ အရိုးပွဝေဒနာခံစားရခြင်းကိုဘယ်လိုကာကွယ်မလဲ အရွယ်သုံးပါးစလုံးအတွက်အရိုးတွေကြံ့ခိုင်သန်စွမ်းဖို့က အရေးကြီးလှပါတယ်။ အရိုးပွရောဂါကို ကုသဖို့နဲ့ ကာကွယ်နိုင်ဖို့အတွက် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ဆောင်မှုက အရေးပါလှပါတယ်။ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ဆောင်တာက အရိုးတွေကို ကျန်းမာသန်စွမ်းစေရုံသာမက ကြွက်သားတွေကျန်းမာသန်စွမ်းမှု၊ ဟန်ချက်ညီညီလှုပ်ရှားနိုင်မှုတွေကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေနိုင်သလိုလဲကျတာနဲ့အခြားသောအကြောင်းအရင်းများကြောင့်အရိုးကျိုးအက်တာမျိုးတွေ အပါအဝင် ကျန်းမာရေးကိုပိုမိုကောင်းမွန်လာစေမှာဖြစ်ပါတယ်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ အမျိုးသမီး ၈ သန်းနဲ့ အမျိုးသား ၂ သန်းလောက်ကအရိုးပွရောဂါကိုခံစားနေရပါတယ်။ ကြွက်သားတွေလိုပဲအရိုးတွေဟာလည်း ရှင်သန်ကြီးထွားနေတဲ့ တစ်သျှူးတွေနဲ့ဖွဲ့စည်းထားတာဖြစ်တာကြောင့် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ဆောင်တာက အရိုးတွေကိုကြံ့ခိုင်သန်စွမ်းလာစေပါတယ်။ လူအများစုဟာ အသက် ၃၀ အရွယ် ရောက်လာတဲ့အခါအရိုးတွေရဲ့ သိပ်သည်းဆကအကောင်းဆုံးသောအနေအထားကိုရောက်ရှိလာပြီဖြစ်ပြီး အသက် ၃၀ နောက်ပိုင်းမှာတော့ အရိုးသိပ်သည်းမှုတွေစတင်လျော့ပါးဆုံးရှုံးလာပြီဖြစ်ပါတယ်။ အသက် ၂၀ ကျော် အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးတွေအနေနဲ့ နေ့စဉ်လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ဆောင်ပေးခြင်းဖြင့် အရိုးသိပ်သည်းဆလျော့ပါးလာမှုကို ကာကွယ်ရာမှာအထောက်အပံ့ရရှိစေမှာဖြစ်ပါတယ်။ အရိုးပွရောဂါခံစားနေရတဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေအနေနဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းကို လုပ်ဆောင်ပေးသင့်ပါတယ်။   အရိုးကျန်းမာသန်စွမ်းစေမယ့်အကောင်းဆုံးသောလေ့ကျင့်ခန်း အရိုးတွေကြံ့ခိုင်သန်စွမ်းစေဖို့လုပ်ဆောင်ပေးသင့်တဲ့အကောင်းဆုံးသောနည်းလမ်းတွေကတော့ အလေးမခြင်း၊ လမ်းလျှောက်ခြင်း၊တောင်တက်ခြင်း၊ရွရွကလေးပြေးခြင်း၊လှေကားတက်ခြင်း၊တင်းနစ်ကစားခြင်း၊ ကခြင်း၊ ရေကူးခြင်းနဲ့စက်ဘီးစီးခြင်းတို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုမျိုးလေ့ကျင့်ခန်းတွေလုပ်ဆောင်တာက ကြွက်သားတွေကို […]

သက်ကြီးပိုင်းအရွယ် နှလုံးကျန်းမာအောင် ဘယ်လိုဆင်ခြင်ထိန်းသိမ်းမလဲ ဆိုတာကို ဗဟုသုတရနိုင်စေဖို့ မျှဝေပေးလိုပါတယ်။ နှလုံးရောဂါဟာ လူကြီးတွေရဲ့ကျန်းမာရေးအတွက် ကြီးမားတဲ့အန္တရာယ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ အသက် ၆၅ နှစ်အထက်ရှိသူတွေမှာ နှလုံးရောဂါနဲ့ သေဆုံးသူ ၈၄ ရာခိုင်နှုန်းရှိပါတယ်။ နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေက အသက်အရွယ်နဲ့လိုက်ပြီး တိုးလာတာဖြစ်ပေမယ့် အသက်ကြီးတိုင်းမလွဲမသွေ နှလုံးရောဂါဖြစ်လာမှာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ မှန်ကန်တဲ့ နေထိုင်မှုအမူအကျင့်တွေနဲ့ နှလုံးကျန်းမာစေမယ့် ဓာတ်စာအာဟာရတွေက နှလုံးရောဂါမဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ အဖြစ်များဆုံးနှလုံးရောဂါအမျိုးအစားကတော့ နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါ (coronary artery disease (CAD)) ဖြစ်ပါတယ်။ CAD ဟာ နှလုံးဖောက်ပြန်ခြင်း၊ နှလုံးရပ်ခြင်း၊ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း၊ နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်း တို့လို ပြင်းထန်တဲ့နှလုံးဝေဒနာတွေရဲ့ အကြောင်းရင်းခံဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ သက်ကြီးပိုင်းအရွယ် နှလုံးကျန်းမာအောင် ဘယ်လိုဆင်ခြင်ထိန်းသိမ်းမလဲ သက်ကြီးပိုင်းအရွယ် နှလုံးကျန်းမာအောင် ဘယ်လိုဆင်ခြင်ထိန်းသိမ်းမလဲ ဆိုတာကို အတူတူ ကြည့်လိုက်ရအောင်နော်။ နှလုံးရောဂါလက္ခဏာ ဘယ်လိုသိနိုင်မလဲ နှလုံးရောဂါရဲ့ အန္တရာယ်လက္ခဏာတွေဟာ နှလုံးဖောက်ပြန်ခြင်း (heart attack) […]