ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာလ

စားလိုက်တိုင်းမှာ အရည်ရွှမ်းရွှမ်း ချိုချိုလေးဖြစ်နေတာကိုက ဂေါ်ရခါးသီးရဲ့ ထူးခြားတဲ့ ပင်ကိုသဘာဝ အရသာလေးပါ။ ကြက်ဥ၊ ဘဲဥတွေနဲ့ ရောကြော်ပြီး စားစား၊ ကြက်သားနဲ့ ကာလသားချက်လေးပဲ ချက်စားစား၊ မုန့်နှစ်နဲ့ ကြော်ပြီး အချဉ်လေးနဲ့ပဲ တို့စားစား၊ ဂျူးမြစ်လေးနဲ့ပဲ ချဉ်ရည်ချက်ချက် စားကောင်းတဲ့ ဂေါ်ရခါးသီးကို အရမ်းကြိုက်ပေမယ့် ဗိုက်ထဲမှာ ဘေဘီလေး ရှိနေတာကြောင့် စားလို့ ဖြစ်ပါ့လား။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မေမေ ဂေါ်ရခါးသီး စားလို့ရလား .... ဆိုတဲ့ မေးခွန်းလေးကို သိချင်နေသူတွေ ရှိလား။ ဒါဆိုရင်တော့ ဆောင်းပါးလေးကို ဖတ်ကြည့်လိုက်ပါ။ ဂေါ်ရခါးသီး ဆိုတာ အစိမ်းရောင် ခပ်ဖျော့ဖျော့အခွံလေးရှိပြီး ခပ်ရှည်ရှည်အသီးလေးပါ။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်မှာ ပေါက်ရောက်လေ့ရှိပြီး အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံတော်တော်များများမှာ စားသုံးကြတဲ့ အသီးလေးတစ်မျိုးပါ။ ရေဓာတ်ပါဝင်မှုများတာကြောင့် ကျန်းမာရေးအတွက် တော်တော်လေးအထောက်အကူပြုပေးနိုင်ပါတယ်နော်။ ဂေါ်ရခါးသီးမှာပါတဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေ ဂေါ်ရခါးသီးမှာ အခုလို အာဟာရဓာတ်တွေပါဝင်နေပါတယ်။ […]

ကြက်သွန်နီက ကမ္ဘာတလွှားမှာ အသုံးအများဆုံး ဟင်းခတ်တစ်မျိုးပါ။ ကြော်ပဲစားစား၊ ဟင်းအနှစ်အနေနဲ့ ထောင်းတည့်ပြီးပဲ ချက်ချက်၊ အသုပ်တွေထဲကို ခပ်ပါးပါးလှီးထည့်ပြီးပဲ သုပ်သုပ် အမျိုးမျိုးစားလေ့ရှိတဲ့ ကြက်သွန်နီကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှာ စားလို့ ရမလား။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မေမေ ကြက်သွန်နီ စားတဲ့အခါ မေမေ နဲ့ ဘေဘီလေးအတွက် ဘယ်လိုမျိုး ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးတွေ ရရှိစေနိုင်လဲဆိုတာကို ဆောင်းပါးလေးထဲမှာ ဖတ်ကြည့်လိုက်နော်။ ကြက်သွန်နီက အနံ့စူးသလို အရသာလည်းပြင်းပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးကတော့ တော်တော်လေး များပါတယ်။ အချို့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မေမေတွေဆိုရင် ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေချိန်မှာ ကြက်သွန်နီကို တောင့်တောင့်တတ စားချင်တာမျိုးတောင် ရှိတတ်ပါတယ်။ ဒီလိုမျိုး တောင့်တောင့်တတ စားချင်လာတဲ့အခါ စားသာစားလိုက်ပါလို့ ပြောချင်ပါတယ်။ ဘာကြောင့် ဒီလိုပြောရတာလဲဆိုတာကို အတူတူ ဆက်ကြည့်လိုက်ရအောင်နော်။ ကြက်သွန်နီ အခွံက လိမ္မော်ရောင်ခပ်ဖျော့ဖျော့လေးရှိပြီး။ အထဲမှာ အရည်ရွှမ်းတဲ့အသားလွှာလေးတွေ အထပ်ထပ်ပါ။ […]

ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန် ငလျင်ဒဏ်ခံရရင် ကလေးက ဉာဏ်မမီတာလေး မွေးတတ်တယ်။ ကိုယ်ဝန်ရှိတုန်း ငလျင်လှုပ်တာနဲ့ ကြုံရင် လက်ထဲမှာ ကျောက်ခဲဆုပ်ထား စတဲ့ ရှေးလူကြီးတွေ ပြောတာကို ကြားဖူးမှာပါ။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှာ ငလျင်ချက်မိရင် မိခင်နဲ့ ကလေးမှာ ဘာပြဿနာတွေ ဖြစ်လာနိုင်သလဲ။ ဗိုက်ထဲက ကလေးကို တကယ်ပဲ ထိခိုက်နိုင်မှာလား။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန် ငလျင်ဒဏ်ခံရခြင်းနဲ့ ခေတ်သစ်ဆေးပညာ ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာမှာတော့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှာ ငလျင်ဒဏ်ခံရရင် လမစေ့ဘဲ မွေးသွားနိုင်သလားဆိုတာကို လေ့လာနေကြပါတယ်။ နောက်ပြီး ကလေးက ငလျင်ချက်ထိတားတဲ့အတွက်  တကယ်ပဲ လူကြီးတွေပြောသလို ဉာဏ်နည်းသွားမလားဆိုတာကို လေ့လာနေကြပါတယ်။ ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီး စာတမ်းတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန် ငလျင်ဒဏ်ခံရရင် လမစေ့ဘဲ မွေးနိုင်သလား။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန် ငလျင်ဒဏ်ခံရရင် ကလေးမွေးသွားတာ ဒါမှမဟုတ် လမစေ့ဘဲ မွေးသွားတာတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးလည်း စာတမ်းတွေ ရှိပါတယ်။ ဒါက အတိအကျပြောလို့တော့ မရသေးပါဘူး။ ဆက်ပြီး […]

ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှာ ချိုတာလေးပဲ စားချင်တာလိုလို၊ ချဉ်တာပဲ စားချင်တာလိုလို စပ်စပ်လေးမှ ခံတွင်းတွေ့တာလိုလိုဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ဒီလို ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန် ခံတွင်းတောင်းတာနဲ့ ကွက်တိဖြစ်ပြီး ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှာ မေမေရော ဘေဘီလေးကိုပါ ကျန်းမာစေမယ့် အသီးလေး တစ်မျိုး ရှိပါတယ်။ ဒါကတော့ ချိုချိုချဉ်ချဉ်နဲ့ ခံတွင်းရှင်းတဲ့ အရသာလေးကို ပိုင်ဆိုင်ထားသလို ဗီတာမင် C နဲ့ ရေဓာတ်လည်း ကြွယ်ဝတဲ့ ရှောက်ချိုသီးလေးပါ။ ဒါဆို မေးစရာ ရှိလာနိုင်တာက ကိုယ်ဝန်ဆောင် မေမေ ရှောက်ချိုသီး စားလို့ရလား ...... ဆိုတာပါ။ ဒီအဖြေလေးကို ဆောင်းပါးလေးထဲမှာ ဖတ်ကြည့်လိုက်နော်။ ရှောက်ချိုသီး ဆိုတာ ရှောက်ချိုသီး ဆိုတာက ရှောက်သီး၊ သံပုရာသီး၊ လိမ္မော်သီးတို့နဲ့ မျိုးရင်းတူတဲ့ အသီး တစ်မျိုးပါ။ အခွံက အစိမ်းရောင် ရင့်ရင့်၊ အစိမ်းရောင်ဖျော့ဖျော့ နဲ့ အဝါရောင် သန်းတာအထိ […]

လေဒီဟာ အခုလောလောဆယ်မှာ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ တစ်သက်တာမှာ အလှပဆုံးသော အခိုက်အတန့်ကို ရောက်ရှိနေတာပါ။ အရင်ဆုံး Congratulations! လို့ ပြောပါရစေ မကြာခင် မေမေဖြစ်တော့မယ် လေဒီလေးရေ။ ဘေဘီလေးကို ကိုယ်ဝန်ဆောင်ထားရတဲ့ ကိုးလတာ ကာလမှာ မေမေကိုယ်တိုင်ရော ဘေဘီလေးပါ ကျန်းမာစေဖို့အတွက် အစစအရာရာကို အတော်လေး သတိထားရမှာပါ။ မိသားစုဝင်အားလုံး တဖွဖွပြောနေမယ့် စကားကလည်း သတိထားနော်ဆိုတဲ့ စကားလေးပဲ ဖြစ်မှာပါ။ ဒီအချိန်မှာ ဘာမစားနဲ့ ဘာတော့စားနော်။ ဘယ်လိုမနေနဲ့ ဒီလိုနေဆိုတဲ့ အကြံပေးမှုတွေကို အများကြီး ကြားနေရမှာပါ။ ဒီလို အကြံပေးမှုတွေထဲမှာ မိုးရာသီမှာ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မေမေတွေ ကျန်းမာအောင် ဘယ်လိုစားသောက်ရမလဲဆိုတာလည်း ပါလောက်ပေမယ့် မေမေရော ဘေဘီလေးပါ ကျန်းမာစေဖို့အတွက် မဖြစ်မနေ လိုက်နာသင့်တဲ့ မိုးရာသီမှာ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မေမေတွေ သတိထားသင့်တဲ့ စားသောက်မှုပုံစံ အကြောင်းလေးကို နည်းနည်းလောက် ပြောပြပေးချင်ပါတယ်။ မိုးရာသီမှာ […]

သစ်သီးတွေ အများကြီး ရှိတဲ့အထဲကမှ အကြိုက်ဆုံး အသီးလေးက ကြက်မောက်သီး ဆိုပေမယ့် ဗိုက်ထဲမှာ ဘေဘီလေး ရှိနေတာကြောင့် စားလို့ရပါ့မလားလို့ စိတ်ပူနေတဲ့ မေမေတွေ ရှိလား .... ဒါဆိုရင်တော့ ဆောင်းပါးလေးကို ဖတ်ကြည့်လိုက်ပါ။ ဒီဆောင်းပါးလေးထဲမှာ ကြက်မောက်သီးမှာ ပါတဲ့ အာဟာရတွေနဲ့ ကျန်းမာရေးကို ဘယ်လို ထောက်ကူပေးလဲဆိုတာ ပြောပြပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှာ ကြက်မောက်သီး စားလို့ရလား ...... ဆိုတာကို အတူတူ ကြည့်လိုက်ရအောင်ပါ။ ကြက်မောက်သီး ဆိုတာ ကြက်မောက်သီး ဆိုတာက အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသမျိုးရင်းဝင် အပင်တစ်မျိုးပါ။ ပေ ၈၀ (၂၇ မီတာ ) အမြင့်ရှိပြီး အပူပိုင်းဒေသမှာ ပေါက်ရောက်တဲ့ အပင်ကြီး တစ်ပင်ရဲ့ အသီးတွေပါ။ မလေးရှား နဲ့ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွေမှာ ပေါက်ရောက်ပါတယ်။ ကြက်မောက်သီးက နုစဉ်မှာ အစိမ်းရောင်လေး […]

ကမ္ဘာ့နိုင်ငံ တော်တော်များများမှာ ကူးစက်ဖြစ်ပွားနေတဲ့ မျောက်ကျောက်ရောဂါက ကိုယ်ဝန်ဆောင်မေမေတွေမှာ ကူးစက်နိုင်လား။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှာ မျောက်ကျောက်ရောဂါ ကူးစက်ခံရရင် ဘယ်လိုမျိုး နောက်ဆက်တွဲ ကျန်းမာရေး ပြဿနာတွေ ဖြစ်နိုင်လဲ။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မေမေတွေ အနေနဲ့ မျောက်ကျောက်ရောဂါ မဖြစ်အောင် ဘယ်လို ကာကွယ်ရမလဲဆိုတာကို ဆောင်းပါးလေးထဲမှာ ပြောပြပေးထားတာမို့ အတူတူ ကြည့်လိုက်ရအောင်နော်။ မျောက်ကျောက်ရောဂါ ဆိုတာ မျောက်ကျောက်ရောဂါ ဆိုတာက မျောက်ကျောက်ဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ခံရတာကြောင့် ဖြစ်တဲ့ ရောဂါတစ်မျိုးပါ။ ဖြစ်ခဲတဲ့ ရောဂါတစ်မျိုးပါ။ မျောက်ကျောက်ဗိုင်းရပ်စ်က Poxviridae ဗိုင်းရပ်စ် မျိုးရင်းဝင် ဖြစ်ပြီး Orthopoxvirus ဗိုင်းရပ်စ် မျိုးစုဖြစ်ပါတယ်။  Orthopoxvirus မျိုးစုထဲမှာ ကျောက်ကြီးရောဂါဖြစ်စေတဲ့ Variola ဗိုင်းရပ်စ်၊ ကျောက်ကြီးရောဂါ ကာကွယ်ဆေး ထုတ်လုပ်ရာမှာ အသုံးပြုတဲ့ vaccinia ဗိုင်းရပ်စ်နဲ့ နွားကျောက် ဗိုင်းရပ်စ်တို့ ပါဝင်နေပါတယ်။ မျောက်ကျောက်ရောဂါကို 1958 […]

သရက်သီးဆိုတာက အသီးမှာ သရက်၊ အသားမှာ ဝက်၊ အရွက်မှာလက်ဖက် ဆိုပြီး စားအကောင်းဆုံးအစားအစာတွေကို ရည်ညွှန်းပြောဆိုထားတဲ့ပြောစကားလေးအတိုင်း အရမ်းကို အရသာရှိတဲ့ အသီးလေးပါ။ မှည့်လေလေ စားကောင်းလေလေဖြစ်ပြီး အနံ့အရသာနဲ့လည်း ပြည့်စုံလှပါတယ်။ သရက်သီး အမှည့် အနံ့မွှေးမွေးလေးက စားချင်စိတ်ကို ထိန်းမရအောင် ဖြစ်စေပါတယ်။ ဒီလို အနံ့ရော အရသာပါ ပြည့်စုံတဲ့ သရက်သီးကို စားချင်ပေမယ့် ဗိုက်ထဲ ဘေဘီလေးနဲ့ တည့်ပါ့မလား စိတ်ပူလို့ စားချင်တာကို မစားရဘူးဆိုတဲ့ မေမေတွေ ရှိလား ..... ဒါဆိုရင်တော့ ဒီဆောင်းပါးလေးကို ဖတ်ကြည့်ဖို့ လိုပါမယ်။ သရက်သီး ဆိုတာ သရက်သီး ဆိုတာ သရက်ပင်ရဲ့ အသီးပါ။ သရက်ပင်ဆိုတာက ထွေထွေထူးထူး ​ပြောစရာ မလိုအောင် သိထားပြီး ဖြစ်မှာပါ။ သရက်သီးမှာမှ ရင်ကွဲ၊ မချစ်စု၊ စိန်တစ်လုံး ဆိုပြီး […]

မိုးလေးရွာလာပြီဆိုရင် မင်းဂွတ်သီးတွေ လှိုင်လှိုင်ပေါ်လာပါပြီ။ အသွင်အပြင်ကလည်း ချစ်စရာ ကောင်းသလို အရသာလည်း ကောင်းတဲ့ မင်းဂွတ်သီးလေးကို အရင်ကတည်းက ရာသီရောက်တိုင်း နှစ်နှစ်ခြိုက်ခြိုက် စားလာခဲ့တာ ဒီနှစ်တော့ ဘေဘီလေး ရှိနေတာကြောင့် စားလို့ ဖြစ်ပါ့မလား။ မင်းဂွတ်သီး စားလိုက်ရင် ဘေဘီလေးကိုများ ထိခိုက်သွားမလားဆိုပြီး စိုးရိမ်နေတဲ့ မေမေတွေ ရှိလား ...... ဒါဆိုရင်တော့ ဒီဆောင်းပါးလေးကို ဖတ်ကြည့်လိုက်နော်။ ဒီဆောင်းပါးလေးထဲမှာ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မေမေ မင်းဂွတ်သီး စားလို့ရလား ...... ဘယ်လို အကျိုးကျေးဇူးတွေ ရနိုင်လဲ ...... ဆိုတာကို ပြောပြပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ မင်းဂွတ်သီး ဆိုတာ မင်းဂွတ်သီးဆိုတာ အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွေမှာ ပေါက်ရောက်တွေ့ရှိရတဲ့ အပင်ရဲ့ အသီးပါ။ အပူပိုင်းဒေသရဲ့ ဘုရင်မလို့တောင် တင်စားရတဲ့ အသီးပေါ့။ အာဟာရပြည့်ဝစွာ ပါဝင်နေပါတယ်။ အရသာကတော့ ချိုချိုချဉ်ချဉ်နဲ့ ရင်အေးစေတဲ့ အရသာမျိုးပါ။ အရသာကို […]

ပြုတ်ပဲ စားစား၊ ပြောင်းဖူးပြုတ်ကို ဆီဆမ်းပြီး နယ်စားစား၊ ကင်စားစား၊ ဟော့ပေါ့၊ စွပ်ပြုတ်တို့ထဲ ထည့်စားစား၊ ကြော်စားစား စားလို့ ကောင်းတဲ့ ပြောင်းဖူး ကို စားချင်ပေမယ့် ဗိုက်ထဲမှာ ဘေဘီလေး ရှိနေလို့ စားလို့ ရပါ့မလားဆိုပြီး စိတ်ပူနေတဲ့ လေဒီဗိုက်လေးတွေ ရှိလား ...... ဒါဆိုရင်တော့ ပြောင်းဖူး စားလို့ရလား၊ မရဘူးလားဆိုတာကို သေချာ သိရှိရအောင် ဒီဆောင်းပါးလေးကို ဖတ်ကြည့်လိုက်နော်။ ဒီဆောင်းပါးလေးထဲမှာ ကိုယ်ဝန်ဆောင် မေမေ ပြောင်းဖူး စားလို့ ရလား ...... ဘယ်လို ကောင်းကျိုးတွေ ရှိလဲဆိုတာကို ပြောပြပေးသွားပါမယ်။ ပြောင်းဖူး ဆိုတာ ပြောင်းဖူး ဆိုတာက အခွံစိမ်းစိမ်းလေးနဲ့ အဝါ​ရောင် အစေ့လေးတွေရှိတဲ့ ကောက်နှံ တစ်မျိုးပါ။ ပြောင်းဖူးမှာ သကြားပြောင်း ရှိသလို ခရမ်းရောင် နဲ့ အဖြူရောင် […]